ပုဂံ ေရွးေဟာင္း ဇုန္မွာ အေဆာက္ အဦး အသစ္ ထပ္မ ေဆာက္ရင္ လက္ခံႏိုင္တဲ႔ အေနအထားပါ

“ပုဂံ ေရွးေဟာင္း ဇုန္မွာ အေဆာက္ အဦး အသစ္ ထပ္မ ေဆာက္ရင္ လက္ခံႏိုင္တဲ႔ အေနအထားပါ” ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီး႒ာန သတင္း ထုတ္ျပန္ေရး အဖြဲ႔ႏွင္႔ ေတြ႕ဆံုျခင္း

ေရွးေဟာင္း ပုဂံ ယဥ္ေက်းဇုန္အား ကမၻာ႔ ေရွးေဟာင္ ယဥ္ေက်းမူ အေမြအႏွစ္ စာရင္း ၀င္ေရာက္ ေစေရး ေဆာင္ရြက္မႈ မ်ားႏွင္႔ ပတ္သက္၍ ေရွးေဟာင္း သုေတသန၊ အမ်ိဳးသား ျပတိုက္ႏွင္႔ စာၾကည္႔တိုက္ ဦးစီးဌာန၊ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီး႒ာန သတင္း ထုတ္ျပန္ေရး အဖြဲ႔အား ေမးျမန္း ျဖစ္သည္မ်ားကို ေဖာ္ျပ အပ္ပါသည္။

ေမး- ပုဂံေရွးေဟာင္းနယ္ေျမကို ကမၻာ႔ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္စာရင္း၀င္ေအာင္ ေရွးေဟာင္း၀န္ႀကီး ဌာနအေနနဲ႔ လက္ရွိလုပ္ေဆာင္ထားတဲ႔ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ- ပုဂံေရွးေဟာင္းနယ္ေျမႏွင္႔ပတ္သက္၍ ျမန္မာ့အမ်ိဳးသားယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေဒသနယ္ေျမ အျဖစ္ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္ကစၿပီး List Of Anicient Monuments In Burma သတ္မွတ္ခ႔ဲပါတယ္။ ပုဂံ ငလ်င္ေနာက္ပိုင္း ၁၉၅၇ ခုႏွစ္ UNESCO,UNDPတို႔၏ ဘ႑ာေရးႏွင္႔နည္းပညာပံ႔ပိုးမႈနဲ႔ ထိန္းသိမ္းမႈ လုပ္ငန္းကို ေရရွည္ေဆာင္ရြက္ခဲ႔ပါတယ္။

ေမး- ၀န္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ လက္ရွိဘာေတြေဆာင္ရြက္ေနပါလဲ။

ေျဖ။  ။ Tentative List Of World Heritage ဌာနအေနျဖင္႔ ပုဂံေဒသအား (World Heritage List) တင္သြင္းသတ္မွတ္ႏိုင္ရန္အတြက္ -

     (၁)    ပုဂံေဒသ၏ သုေတသနႏွင္႔ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းမႈလုပ္ငန္းတို႔အား ပုံမွန္ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊

    (၂)    ပုဂံေဒသအတြက္ တိက်ေသခ်ာသည္႔ ဇုန္နယ္ေျမသတ္မွတ္ျခင္း၊

    (၃)    ပုဂံေဒသေရရွည္တည္တံ႔ႏိုင္ေစရန္ လိုအပ္ေသာ Master Plan ေရးဆြဲျခင္း၊

    (၄)    ဇုန္နယ္ေျမသတ္မွတ္၊ Management Plan ေရးဆြဲျခင္းႏွင္႔ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဆိုင္ရာလုပ္ငန္းမ်ား (Inventory and Registration) လုပ္ေဆာင္ျခင္းတို႔အား အနည္းဆုံး(၂)ႏွစ္ကာလေဆာင္ရြက္ရန္လ်ာထားပါသည္။

ေမး- လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ကမၻာ႔ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္စာရင္းတင္သြင္းဖို႔ အစီအစဥ္ ရွိပါသလား၊ ရွိခဲ႔မယ္ဆိုရင္ ဘယ္အခ်ိန္ေလာက္မွာ စာရင္းတင္သြင္းသြားမယ္ဆိုတာသိပါရေစ။

ေျဖ- စာရင္းတင္သြင္းဖို႔ အစီအစဥ္ရွိပါတယ္။ ပုဂံယဥ္ေက်းမႈေဒသကို (၂၀၁၅)ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ တင္သြင္းႏိုင္မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။

ေမး- ပုဂံေဒသကို ကမၻာ႔ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ စာရင္း၀င္ေအာင္ အရင္က တင္သြင္းဖူးပါသလား၊ တင္သြင္းခဲ႔ျခင္းရွိခဲ႔ဖူးရင္ ဘာေၾကာင္႔ ကမၻာ႔စာရင္း၀င္ႏိုင္မႈ မရွိခဲ႔ သလဲ။

ေျဖ။  ။ပုဂံေရွးေဟာင္းယဥ္းေက်းမႈေဒသအား (၁၉၉၆) ခုႏွစ္၌ ကမၻာ႔အေမြအႏွစ္စာရင္းသို႔ တင္သြင္းခဲ႔ ဖူးပါတယ္။ပုဂံေဒသကို-  ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္မ်ားအား ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းသည္႔ ခိုင္မာေသာ ဥပေဒမရွိေသး၍လည္းေကာင္း၊ ဇုန္သတ္မွတ္ထားမႈ မရွိေသး၍လည္းေကာင္း၊ ပုဂံေဒသေရရွည္ တည္တံ႔ခိုင္ၿမဲေအာင္ထိန္းသိမ္းေစာင္႔ေရွာက္ေရးစီမံခ်က္ Master Plan မရွိေသး၍လည္းေကာင္း၊ အျခားေသာ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ရွိေသး၍လည္းေကာင္း စသည႔္အခ်က္ ေတြေၾကာင္႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး- ပုဂံေရွးေဟာင္းနယ္ေျမကို ေရရွည္တည္တ႔ံေအာင္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဘယ္လိုအခ်က္ေတြ လိုအပ္မယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ၊

ေျဖ- ပုဂံေရွးေဟာင္းနယ္ေျမကို ေရရွည္တည္တ႔ံေအာင္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ဖို႕အတြက္ ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီး ဌာနက ထုတ္ျပန္ေသာ (၁၉၉၈)ခုႏွစ္ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေဒသမ်ား ကာကြယ္ထိန္း သိမ္းေရး ဥပေဒကို ေလးစားလိုက္နာဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။ ျပည္တြင္း၊ျပည္ပဘုရားဖူးမ်ား၊ေဒသခံျပည္သူမ်ား၊ေဒသဆိုင္ရာအဖဲြဲ႔အစည္းမ်ားအေနနဲ႔ ပုဂံေဒသ အတြက္လိုအပ္လို႔ ထုတ္ျပန္ထားတဲ႔ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို လိုက္နာမွသာ ေရရွည္တည္တံ႔မည္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး- ေရွးေဟာင္းဇုန္ထဲတည္ေဆာက္ထားတဲ႔ နန္းျမင္႔ေမွ်ာ္စင္၊ပုဂံျပတိုက္၊ နန္းေတာ္ရာ အေဆာက္အဦး၊ ႏွစ္လမ္းသြား အေနာ္ရထာလမ္းမႀကီး ၊ ဟိုတယ္ ၊အေဆာက္အဦးသစ္ေတြက ကမၻာ႔ယဥ္ေက်းမႈစာရင္း၀င္ဖို႔ ထိခိုက္ႏိုင္ပါသလား၊

ေျဖ- ေရွးေဟာင္းဇုန္ထဲမွာ ေဆာက္ထားတဲ႔ အေဆာက္အဦးေတြဟာ ကမၻာ႔ယဥ္ေက်းမႈ၀င္ရန္ အတြက္ အထိုက္အေလ်ာက္ေတာ႔ ထိခိုက္မႈရွိ ႏိုင္ပါတယ္။ ေဒသခံေတြအေနနဲ႔ အခုလို အေဆာက္အဦး ေတြဟာ ေရွးေဟာင္ယဥ္ေက်းမႈကို အမ်ားႀကီးထိခိုက္ႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာေနၾကတာ မွန္ပါတယ္၊ဒါေတြကို ကြ်န္ေတာ္တို႔က ႀကိဳတင္ကာကြယ္ခဲ႔ပါတယ္၊

ဥပမာ - ေပပင္ေက်ာင္းဘုရားႀကီးအနီးတြင္ဇာတ္ရုံဆိုပါေတာ႔၊ ပြဲေတာ္ေလး ယာယီဆိုၿပီး ေဆာက္တယ္၊ ယခုလို ဖ်က္မေပးေသးလို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဌာနက ကန္႔ကြက္ခဲ႔ပါတယ္။ က်န္တဲ႔ ျပတိုက္ ၊ နန္းေတာ္ရာေတြက ပုဂံယဥ္ေက်းမႈကို ေဖာ္ထုတ္ျပသႏိုင္မွာျဖစ္လို႔ ထိခိုက္မႈ အနည္းငယ္သာရွိၿပီး အက်ိဳးေက်းဇူးက ပိုမ်ားပါတယ္။သို႔ေသာ္လည္း  UNESCOရဲ႕သတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ခ်ိန္ထိုး ေျပာရရင္ေတာ႔ အျခားေသာႏိုင္ငံေတြနည္းတူျဖစ္တဲ႔အတြက္ ေနာင္ထပ္မလုပ္ရင္ လက္ခံႏိုင္တဲ႔ အေနအထားရွိပါတယ္။

ေမး- အေဆာက္အဦးအမ်ိဳးမ်ိဳး လုပ္ကိုင္လာတဲ႔အတြက္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈေတြရွိတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္၊ အဲဒီအတြက္ ပုဂံေရွးေဟာင္းရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈပုံရိပ္ေတြကို ထိခိုက္မႈေတြရွိလာႏိုင္ပါသလား၊ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနတဲ႔ ေဒသခံေတြက စီပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ေရွးေဟာင္းဇုန္အတြင္း လုပ္ကိုင္ေနၾကတဲ႔ အေပၚမွာေရာ ဌာနအေနနဲ႔ ဘာမ်ားေျပာလိုပါသလဲ။

ေျဖ။  ။ ေဒသခံေတြေျပာင္းေရႊ႕ေပးရတယ္ဆိုတဲ႔ ပုဂံၿမိဳ႕ေဟာင္းထဲမွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား လုပ္ကိုင္မႈမွာ Bagan Beachဟိုတယ္တစ္လုံးပဲ ရွိပါတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာနမွေဆာင္ရြက္တဲ႔ ပုဂံနန္းေတာ္ရာတူးေဖာ္မႈ ၊ ပုဂံနန္းေတာ္ပုံစံတူတည္ေဆာက္မႈ၊ယြန္းေကာလိပ္တည္ေဆာက္မႈ စတဲ႔ႏိုင္ငံေတာ္ပိုင္မ်ားသာ ရွိပါတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာနက ေရွးေဟာင္းဇုန္မ်ားႏွင္႔ ပတ္သက္လို႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ အျခားမည္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ႔ ဥပေဒမ်ားကို ေလးစား လိုက္နာပါလို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ေမး- ပုဂံၿမိဳ႕ေဟာင္းကို ယဥ္ေက်းမႈဇုန္အျဖစ္သတ္မွတ္ထားဖို႔ အတြက္ေဒသခံျပည္သူေတြကို ေနထိုင္မႈေျပာင္းေရြ႕ ခိုင္းတာေတြရွိခဲ႔တယ္လို႔သိရပါတယ္၊ေျပာင္းေရြ႕ေပးလိုက္ရတဲ႔ ေနရာေတြ(ယဥ္ေက်းမႈဇုန္)မွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနလာတဲ႔ အေပၚမွာေရာ ဌာနအေနနဲ႔ ဘယ္လိုအေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရွိ္ပါသလဲ။

ေျဖ- ေျပာင္းေရႊ႕ေပးလိုက္ရတဲ႔ေနရာ(ယဥ္းေက်းမႈဇုန္)မွာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြက၀င္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ေနလာၾကတဲ႔ကိစၥက ဗူးဘုရားအနီးမွာ Bagan Beach Hotelတည္ ေဆာက္ျခင္း တစ္ခုသာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီဟိုတယ္လည္းယခုထိ ဆက္မေဆာက္ေတာ႔ပါဘူး။ ဌာနကလည္း ခြင္႔မျပဳပါဘူး။ အျခားစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြ လုပ္ကိုင္မႈကလည္း ပုဂံၿမိဳ႕ေဟာင္းမွာ မရွိပါဘူး။ ေနာင္လည္း ခြင္႔ျပဳမွာမဟုတ္ပါဘူး။ လက္လုပ္လက္စားအခ်ိဳ႕က်ဴးေက်ာ္ ေဆာက္လုပ္ေနထိုင္ျခင္းသာ ရွိပါတယ္။ ေရွးေဟာင္းသုေတသန ၊ အမ်ိဳးသားျပတိုက္ႏွင္႔စာၾကည္႔တိုက္ဦးစီးဌာနအေနနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာဌာနမ်ား ကိုျပန္လည္ဖ်က္သိမ္းေရႊ႕ေျပာင္းေပးရန္ အႀကိမ္ႀကိမ္စာထုတ္ျပန္ျခင္း၊ (ဥပမာ)ဗူးဘုရားအနီး ညေစ်းတန္းအတြက္ ယာယီဆိုင္ေဆာက္ထားေသာဆိုင္ခန္းမ်ားႏွင္႔ ေပပင္ေက်ာင္းဘုရားအနီးကပ္ လ်က္ ဇာတ္ရုံႀကီးေတြသာရွိပါတယ္။

(ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီး႒ာန၊ သတင္းထုတ္ျပန္ေရးအဖြဲ႔ကို ျမစ္မခမီဒီယာက ေက်းဇူးတင္ပါတယ္)

ၿငိမ္းခ်မ္း(ျမစ္မခ)
by Myit Makha Mediagroup

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး - ၂

ေမး။ ။ လက္ရိွတကၠသိုလ္ ပညာေရးကိုေရာ ဘယ္လိုျပင္ဆင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားပါသလဲ ခင္ဗ်ာ။

ေျဖ။ ။ ဒါကေတာ့ အေမတစ္ေယာက္တည္း ျပင္ဆင္မွာလည္း မဟုတ္ဘူး၊ ဒါအားလံုးကြၽမ္း က်င္တဲ့ သူေတြ ၊ တကယ္ စိတ္ပါဝင္စားတဲ့ သူေတြ နဲ႔ေဆြးေႏြးၿပီး လုပ္ရမယ့္ ကိစၥပါ၊ အဓိကကေတာ့ တကၠသိုလ္ ပညာေရး ဆိုတာက က်ယ္ျပန္႔ရမယ္၊ နက္နဲရမယ္၊ တကၠသိုလ္ ပညာေရးဆိုတာ ဒီ လူငယ္ေတြကို ဘဝစိန္ေခၚခ်က္ ေတြကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္ေအာင္လို႔ သင္ေပး တာပဲ ျဖစ္ရမယ္၊ ဒီလိုဘြဲ႔ တံဆိပ္ေလး ရ႐ံုနဲ႔
မရဘူး၊ ဒါေၾကာင့္မို႔ အေမ့တို႔ အေနနဲ႔ ဒီတကၠသိုလ္ဘဝ ရွင္သန္ေရးေပါ့ေနာ္၊ campus Life ေပါ့၊ အဲဒါ သိပ္အေရးႀကီးတယ္၊ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီလိုေနရာမွာ ဒီလိုဘဝ စိန္ေခၚမႈေတြ ဘယ္လို ရင္ဆိုင္ရမယ္ဆိုတာ တတ္လာမယ္ ၊ေနာက္ျပီးေတာ့ Social Skill လူမႈေရး ကြၽမ္းက်င္မႈ ေတြလည္း ရလာတာေပါ့၊ Lecture ေတြ ကိုလည္း အခန္းထဲမွ မဟုတ္ဘူး၊ ေက်ာင္းခန္းထဲမွ ရတာ မဟုတ္ ဘူး၊ ေက်ာင္းျပင္ ကလည္းရတာ၊ အဲဒီအတြက္ ဦးတည္ ၿပီးေတာ့ တကၠသိုလ္ ပညာေရးကို ျပန္ျပီးထူေထာင္ရမွာ ပါ၊

ေမး။ ။လက္ရိွ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ မ်ိဳးဆက္သစ္လူငယ္ ေတြၾကားထဲမွာ အားရေက်နပ္မႈ ရိွပါသလား၊ ျမင္ရတာေရာ၊ ၾကားရတာေရာေတြ႔ရ တာေရာေပါ့။

ေျဖ။ ။ အားရေက်နပ္မႈရိွပါတယ္၊ အေမတို႔ ဒီၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲ အတြက္ စည္း႐ံုးတဲ့အခါ လူငယ္ေတြ တက္ၾကြစြာ ပါဝင္လာၾကတယ္၊ လူငယ္ေတြမွာ အႏၲရာယ္ေတာ့ ရိွတာေပါ့ေနာ္၊ လူငယ္ဆိုေတာ့ စိတ္ က ႏုေသးတာေပါ့၊ စိတ္ကႏုတဲ့ အခါက်ေတာ့ တစ္ခါတစ္ခါ ဆြဲေဆာင္ရာကို ပါသြားတတ္ၾကတယ္။ အဲဒါကေတာ့ လူငယ္ ေတြ မေျပာပါနဲ႔ လူႀကီးေတြ ေတာင္ စိတ္ကခိုင္မာတာ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ လူငယ္ေတြမွာ အျပစ္ႀကီး တယ္လို႔ေတာ့ အေမမျမင္ဘူး၊ ဒါေပမဲ့ ဒါကို ထိန္းကြပ္ဖို႔ေတာ့ အေရးႀကီးတာေပါ့၊

ေမး။ ။အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံေတြမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေယာက်္ား မိန္းမ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ နည္းတယ္လို႔ေျပာၾကတယ္၊ အဲဒါမွာ အေမ့ အေနနဲ႔ ဘယ္လို သံုးသပ္ ထားတာ ရိွပါသလဲ၊ အဲဒါေလး ေျပာေပးပါ။

ေျဖ။ ။ နည္းတယ္ ဆိုေပမယ့္လည္း ရိွေတာ့ရိွ ေသးတာပဲ ၊ေယာက်္ား မိန္းမ ခြဲျခားမႈဟာ ရိွေသးတာပဲ၊ အၿမဲပဲေျပာတယ္၊ ဟို…သားကို သခင္၊ လင္ကိုဘုရား.. ဆိုတာဒါ ဘယ္လို အဆို လဲ (ၿပံဳးလ်က္) လုံးဝ လက္မ ခံႏိုင္ဘူး။ ဒါလက္ခံ ႏိုင္တဲ့ဟာ မဟုတ္၊ အဲဒါဆိုရင္ ခြဲျခားမႈ ရိွတယ္ဆို တာေတြပဲ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ က်န္းမာေရး အရ ေလ့လာ လိုက္တဲ့အခါဆိုရင္ .။ ခ်ိဳ႕တဲ့တဲ့ မိသားစုေတြထဲမွာ အာဟာရဓာတ္ မျပည့္ဆံုးက အဲဒီ အမ်ိဳး သမီးေတြ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေတြ႔ရတယ္၊ သူ႔ရဲ႕သားသမီးေတြ၊ သူ႔ရဲ႕ ခင္ပြန္း သည္ အတြက္ အၿမဲပဲ ဦးစားေပးတယ္၊ သူက အက်န္ေလးေတြကို စားတယ္၊ အသားႏွစ္တုံး သံုးတုံးရိွတယ္ ဆိုလို႔ ရိွရင္လည္း သူက မစားဘူး။ က်န္တဲ့ မိသားစုေတြ ေကြၽးတယ္။ စသျဖင့္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ မိသားစု ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမွာလည္း သားေယာက္်ားေလး ေတြကို မ်က္ႏွာသာေပးတာ ခုထက္ထိ ရိွေနပါတယ္။ ေနာက္ေဆး တကၠသိုလ္ကိစၥ အေမ ခဏ ခဏ ေျပာတာေလ ။ အမွတ္ ..၊ မိန္းကေလးေတြဆို အမွတ္ပိုမ်ားဖို႔ လိုတယ္ ဆိုတာ၊ ဒါလည္း မိန္းမ ေယာက်္ားခြဲျခားဆက္ဆံမႈပဲ။

ေမး။ ။ ႏိုင္ငံအတြက္ တာဝန္ေက်တဲ့ ႏိုင္ငံ့ ေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္ဟာ သူ႔ရဲ႕မိသားစု အေပၚမွာ တာဝန္ေက်ဖို႔ရာႏႈန္းအားျဖင့္ ဘယ္ေလာက္ ရိွမယ္ လို႔ အေမ ယူဆပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ ဒါကေတာ့ ကိုယ္က ဆံုးျဖတ္ရမွာေပါ့။ တိုင္းျပည္တာဝန္ကို ယူမွာလား၊ ကိုယ့္မိသားစု တာဝန္ကိုယူမွာလား၊ ကံေကာင္းတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ မွာက ဒီဟာကိုေရြးစရာ မလိုဘူး။ ကိုယ္ကလည္း ကိုယ့္ ႏိုင္ငံရဲ႕ တာဝန္ကို ယူရင္းနဲ႔ မိသားစုတာဝန္ကို ယူသြားလို႔ရတယ္၊ ဒါေပမဲ့ အင္မတန္မွ ခက္ခဲတဲ့ အေျခအေနမွာဆိုရင္ ဒီႏွစ္ခုတည္းက တစ္ခုကို ေရြးရတာပဲ ၊ ေရြးတဲ့ အခါ ျပတ္ျပတ္သားသား ေရြးေပါ့။ ကိုယ္က အိမ္ေထာင္ဦးစီး အေနနဲ႔ပဲေန မွာလား၊ ႏိုင္ငံေရး သမားတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ ေနမွာလား၊ ႏိုင္ငံေရး သမား တစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ ေနမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ရပ္တည္မယ္ ဆိုလို႔ ရိွရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံကိုပဲ ေရြးရမွာပဲ။

ေမး။ ။ ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးေတြက မညံ့ၾကေပမယ့္ ထိပ္တန္း ေနရာေတြ ေရာက္တဲ့ ေနရာမွာ နည္းနည္း မရိွသေလာက္ နည္းတယ္လို႔ ယူဆရတဲ့ အတြက္ ဘယ္လိုျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းမႈေတြနဲ႔ ႀကိဳး စားအားထုတ္မႈေတြ လိုအပ္မယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ ခင္ဗ်။

ေျဖ။ ။ အဲဒါကေလ လူမႈေရးေတြနဲ႔ ဆိုင္တာ ေပါ့ေနာ္၊ လူမႈေရးစံႏႈန္း ထားေတြနဲ႔ ဆိုင္တာေပါ့၊ ေနာက္ၿပီး ဥပေဒေတြနဲ႔ ဆိုင္တယ္လို႔ အေမ ထင္တယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အခု တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ လႊတ္ေတာ္ အတြင္း ပါဝင္ေရးအတြက္ လုပ္ထားတာ ကာလ အတိုင္းအတာ တစ္ခုအထိ လိုတယ္။ တစ္ခါ တေလ အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ တိုးတယ္ဆိုလို႔ ရွိရင္ တိုးတယ္လို႔ ျမင္တယ္၊ အမ်ိဳးသား တစ္ေယာက္ အေနနဲ႔က်လို႔ရိွရင္ေတာ့ လုပ္ရဲကိုင္ရဲ တယ္လို႔ ျမင္ ၾက တယ္၊ တာဝန္ယူရဲတယ္။ အမ်ဳိးသမီးက်ေတာ့ တြန္းတယ္၊ တိုးတယ္၊ ေနရာယူတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနရာယူတဲ့ေနရာမွာ အမ်ိဳးသား ေတြ ကေတာ့ ေဇာ္ပဲ။ (ရယ္လ်က္)

ေမး။ ။ အေမ႔အေနနဲ႔ တစ္ေယာက္တည္း ေနခဲ့ရစဥ္ အတြင္းမွာ သားေတြ အေပၚ လြမ္းဆြတ္မႈ အတိုင္းအတာ ဘယ္ေလာက္ရိွခဲ့ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။အေမက ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ မလြမ္းေအာင္ ေနတတ္တယ္ ၊ ဒါ ငယ္ငယ္တည္းကပါ။ လြမ္းတယ္ ဆိုတဲ့ အလုပ္မလုပ္ဘူးလို႔ ဆံုးျဖတ္ ထားတယ္။

ေမး။ ။ စိတ္ခြန္အားနဲ႔ ဥာဏ္စြမ္းအားမွာ ဘယ္အရာက အေမ့အတြက္ အလိုအပ္ဆံုးလို႔ ယူဆပါ သလဲ ခင္ဗ်။
ေျဖ။ ။ စိတ္ခြန္အားကေတာ့ အေျခခံျဖစ္ရမွာပဲ၊ ပညာက အလြဲသံုးစား လုပ္လို႔ရတယ္။ မမွန္ကန္တဲ့ စိတ္ရိွတဲ့ ပညာရိွ ဆိုရင္ အင္မတန္ အႏၲရာယ္ မ်ားတယ္။ အဲဒီေတာ့ စိတ္ဓာတ္က အဓိကလို႔ ထင္ပါတယ္။

ေမး။ ။ THE LADY ဇာတ္ကားဟာ အေမ့ရဲ႕ ဘဝပံုရိပ္ ကို ေဖာ္ျပေပးႏိုင္ မယ္လို႔ ထင္ပါသလား၊ အစစ္အမွန္ အေငြ႕အသက္ေလးပါသလား ခင္ဗ်။

ေျဖ။ ။ မသိဘူး၊ လံုးဝလည္းမၾကည့္ဘူး၊ ၾကည့္ ဖို႔လည္း ရည္ရြယ္ခ်က္ မရိွဘူး၊

ေမး။ ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ ဇာတ္ကားကို ႐ိုက္တဲ့အခါ အေမ ဘယ္လို အခန္းက႑ ကေနၿပီး ပါဝင္မယ္လို႔ ယူဆထားပါသလဲ၊ ဇာတ္ကား ဖန္တီးမႈပီျပင္ပါ့ မလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ္စိတ္ေရာ ရိွပါသလားခင္ဗ်။

ေျဖ။ ။အဲဒါကေတာ့ ပီျပင္ပါ့မလား ဆိုတဲ့ အေတြးေလးက အတိုင္းအတာ တစ္ခုထိ ရိွတာေပါ့၊ ဒါေပမဲ့လည္းေတာ္တဲ့ အႏုပညာရွင္ေတြကို အားကိုးေန တယ္ဆိုေတာ့ ဒါကိုျဖစ္ေျမာက္မယ္လို႔ထင္တယ္။ တျခားႏိုင္ငံတကာ ကလည္း ကူညီခ်င္တဲ့ စိတ္ေတြရိွတဲ့ အခါက်ေတာ့ဒါ ေအာင္ျမင္မယ္ လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေမ့ အေနနဲ႔ အႏုပညာရွင္ေတြ အလုပ္ကို ဝင္ၿပီးေတာ့ ေႏွာင့္ယွက္တာမ်ိဳး မလုပ္ပါဘူး၊ ဝင္ၿပီေတာ့ ခ်ဳပ္ခ်ယ္တာမ်ိဳး မလုပ္ပါဘူး၊ ဒါေပမဲ့လည္း တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အေမ့ကိုလည္း အႀကံ ဥာဏ္ ေတာင္းတာေတြေတာ့ ႐ိွမွာေပါ့၊ အဲဒီအခါက်လို႔ ရိွရင္ေတာ့လည္း အေမျမင္တာေတြ ေျပာျပမွာေပါ့။

ေမး။ ။ ဒီအသက္အရြယ္မွာ အၿမဲတမ္း လန္းဆန္းၿပီး သြက္သြက္ လက္လက္ ေနထိုင္ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လိုမ်ားက်င့္ႀကံေနထိုင္ပါသလဲ ခင္ဗ်။

ေျဖ။ ။ စည္းကမ္းနဲ႔ေနတယ္ (ရယ္လ်က္)။ ေနာက္ဆံုး ဒါပါပဲ။ စည္းကမ္း ရိွရိွ ေနလို႔ရိွရင္ က်န္းမာေရးေကာင္းပါတယ္။

ေမး။ ။ အခု အေမေရးတဲ့စာေတြကို စာဖတ္ ပရိသတ္က သေဘာက် တာေတြ မ်ားတယ္ ဆိုေတာ့ စာအုပ္ေတြ ဘာေတြေရာ ထြက္ဖို႔ရိွပါသလား ခင္ဗ်၊

ေျဖ။ ။ စာအုပ္..၊ ခု သတ္သတ္ လံုခ်င္း စာအုပ္ထုတ္ ဖို႔ေတာ့ အခ်ိန္လည္း မရိွဘူး၊ အဲဒီေတာ့ အစီအစဥ္ လည္း မရိွေသးပါဘူး၊

ေမး။ ။ အၿမဲပဲက်င့္သံုးေနထိုင္တဲ့ ဘဝေနနည္း ေလးတစ္ခု၊ အဲဒီနည္းေလး တစ္ခုကို စာဖတ္ ပရိသတ္အတြက္ မွ်ေဝေပးႏိုင္မလားခင္ဗ်။

ေျဖ။ ။ ဘဝေနနည္း…၊ ဘဝေနနည္း ဆိုေတာ့ ေျပာရေတာ့ ခက္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ တစ္ခုေတာ့ ရိွတယ္ေနာ္။ အေမကေတာ့ အျဖစ္ကို အျဖစ္အတိုင္း ရင္ဆိုင္မယ္လို႔ပဲ စိတ္ထဲမွာ ထားတယ္၊ အျဖစ္ကို အျဖစ္အတိုင္း မရင္ဆိုင္ ဘဲနဲ႔ ေရွာင္လို႔ရိွရင္ ဘဝမွာ တိုးတက္မႈမရိွႏိုင္ဘူး၊ ရွင္သန္ဖို႔လည္း မရိွႏိုင္ ဘူး၊ အဲဒီေတာ့ ဘာမဆိုရင္ဆိုင္ ရဲရမယ္၊ အဲလို ရင္ဆိုင္တဲ့ အခါက်လို႔ရိွရင္ ကိုယ့္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ကိုယ္ခ်၊ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္အတြက္ ကိုယ္တိုင္ တာဝန္ယူ ရမယ္၊ ဟိုလူ႔ကို လႊဲခ် ဒီလူ႔ကိုလႊဲခ် ဒီလို မလုပ္ရဘူး။ တာဝန္ယူတဲ့ တာဝန္ယူစိတ္ရိွရ မယ္။

ေမး။ ။ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီးက ၿပီးခဲ့တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ မွာ ေျပာ သြားတာပါ၊ သူ႔ အေနနဲ႔ သမၼတ ဒုတိယသက္တမ္းကို ျပည္သူ႔ဆႏၵ ရိွရင္ သူက အေရြးခ်ယ္ ခံမယ္လို႔ ေျပာထားတာ ေၾကာင့္ အေမ့ရဲ႕အျမင္ သေဘာထားေလး တစ္ခ်က္ေလာက္ေတာ့ သိပါရေစ။

ေျဖ။ ။ အဲဒါ ေနာက္သက္တမ္းမွာ အေရြးခ်ယ္ခံ ခ်င္တဲ့ ဘယ္သူမဆို အားလံုးကေနၿပီးေတာ့ မွ်မွ်တတ အေျခခံေပၚ ကေနၿပီးေတာ့ အေရြးခ်ယ္ ခံႏိုင္ ေအာင္လို႔ ႀကိဳး စားေပးသင့္တယ္။ အခုၿပိဳင္ရမွာပဲ၊ အခုဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒက တရားမွ မတရားတာ၊ တရားမမွ်တတဲ့ ဥပေဒ အရေတာ့ ေခါင္းေဆာင္လုပ္ခ်င္တဲ့ စိတ္မရိွသင့္ဘူးလို႔ ဒီလို ပဲ ျမင္ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး - (၁)

တည္ေနရာ အရပ္ရပ္တြင္ လူမ်ားစြာ ျဖတ္သန္းခဲ့ ေနၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အသြင္သဏၭာန္ ကြဲျပားမႈကိုယ္စီ ရိွၾကမည္ထင္၏။ ဘဝသည္ လိုခ်င္ေသာ သ႐ုပ္ေဖာ္ ပံုတူေရးဆြဲ ရႏိုင္ဖို႔ရာ ခက္ခဲမည္ ျဖစ္ရကား လႈပ္ရွား ႐ုန္းကန္ ေနၾကရေသာ လူ႔ေလာက၏ ပံုေသမဟုတ္ေသာ ကားခ်ပ္မ်ားကို အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ကာလမ်ားတြင္ အသက္ဆက္ ရွင္သန္ေနႏိုင္ေရး အတြက္ မည္သည့္ေခတ္ မည္သည့္ကာလ၊ မည္သည့္ အခ်ိန္မဆို ရွင္သန္ အားထုတ္ ေနၾကရသည္ မဟုတ္ပါလား။ လန္းဆန္းသည္ (သို႔မဟုတ္) ပင္ပန္းသည္။ ခ်မ္
းသာသည္ (သို႔မဟုတ္) ဆင္းရဲသည္ အစစ ေသာ လူတစ္ဦး တစ္ေယာက္၏ လႈပ္႐ွား႐ုန္းကန္ ေနရေသာ ဘဝအခ်ိဳး အေကြ႕ မ်ားစြာ..။ ေနာက္ျပန္လွည့္ ၾကည့္ပါက က်န္ေနခဲ့ ေသာ သကၠရာဇ္ မ်ားကို လက္ခ်ိဳးေရတြက္႐ံုျဖင့္ မၿပီးသာ…။ ကမၻာ ၊ၿမိဳ႕ ၊ ရြာ၊ေက်းလက္ သက္ရိွ လူတို႔၏ အခ်ဳိ႕ အခ်ိဳ႕ေသာ အားထုတ္႐ုန္းကန္ေန မႈတို႔သည္ သမိုင္း တစ္စ ၊အနာဂတ္တစ္ခု၊ မွတ္သားေလာက္ စရာအခ်ိဳ႕အျဖစ္ က်န္ေနရစ္မည္မွာ အခ်ိန္ ကာလတစ္ခုအထိ ေသခ်ာမည္ထင္၏။

မေလွ်ာက္ ရေသးေသာ လမ္းကို ေရြးခ်ယ္ေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္စြမ္း ကိုယ္စီရိွၾကေသာ္လည္း ေလွ်ာက္ခဲ့ ၿပီးေသာ ဘဝလမ္းေဟာင္းမ်ား အတြက္ မြမ္းမံ ျပင္ဆင္ဖို႔ရာ မျဖစ္ႏိုင္သည္ မွာ ထို႔ထက္ပင္ေသ ခ်ာ၏။ ပင္ကိုစြမ္းရည္ ပင္ကိုစိတ္ဓာတ္ျဖင့္ အား ထုတ္ႀကိဳးပမ္းေရး အတြက္ လႈပ္ရွား ႐ုန္းကန္ေန ျခင္းတို႔တြင္ စိတ္ဓာတ္၊ ဥာဏ္၊ ခြန္အား တစ္ခုခုေသာ ရသတို႔ကို ရရိွေစဖို႔ ရာ ရည္ရြယ္၍ ယခုလထုတ္ ရတီမဂၢဇင္း၏ Beyond The Women က႑ အတြက္ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ လူထုေခါင္း ေဆာင္ ၊ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ (တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး ေကာ္မတီ ဥကၠ႒)ႏွင့္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝး ရပ္နားခ်ိန္ (ေအာက္တိုဘာလ ၂၃ရက္ေန႔) တြင္ေတြ႕ ဆံု ေမးျမန္းမႈမ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ရပါသည္။

ေမး။ ။ပထမဦးဆံုးအေနနဲ႔ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဆိုတာ ဘယ္အခ်ိန္က စျပီး ခံစား မိတာလဲဆိုတာ သိပါရေစ ခင္ဗ်ာ။

ေျဖ။ ။ အဲဒီမ်ိဳးခ်စ္စိတ္ ၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကို သိပ္မေျပာ ခ်င္ဘူး၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့တခ်ဳိ႕က မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဆိုၿပီး ကိုယ္လုပ္ခ်င္တာ လုပ္တာ မ်ိဳးကို မ်ိဳးခ်စ္စိတ္နဲ႔ အေၾကာင္းျပၿပီး မ်ိဳးခ်စ္ စိတ္နဲ႔ လုပ္တယ္လို႔ ေျပာတယ္၊လူတိုင္းလူတိုင္းက ကိုယ့္ရဲ႕ ပတ္ဝန္းက်င္က ကိုယ့္အမ်ိဳးအေဆြ ကိုယ့္ေမာင္ႏွမသား ခ်င္းေတြကို ခ်စ္သလို ကိုယ့္ရဲ႕ လူမ်ိဳးခ်စ္တဲ့ စိတ္ ကေတာ့ အျမဳေတအားျဖင့္ေတာ့ ရိွေနမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ေမး။ ။ အေမ့ရဲ႕ မေျပာင္းလဲခဲ့တဲ့ ျမန္မာဝတ္စံု နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး တစ္ခုေလာက္ ေမးပါရေစ၊ အေမ က ျမန္မာျပည္က အမ်ိဳးသမီးထုကို လမ္းျပေပးခဲ့တဲ့ ပံုစံမ်ိဳးလား။

ေျဖ။ ။မဟုတ္ပါဘူး၊ အေမ့ဘာသာ အေမ ႀကိဳက္လို႔ ဝတ္တာပါ၊

ေမး။ ။ အေမ့အေနနဲ႔ ျပည္ပ ခရီးစဥ္ေတြ မွာဝတ္ခဲ့တာကို ကမၻာ မွာ ျမန္မာ ဝတ္စံုနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး သတိထား လာၾကတယ္လို႔ ေျပာလာၾက တယ္၊ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ဖန္တီးေပးထားတဲ့သူ၊ ဒီဇိုင္နာေပါ့ ၊ခုလည္း လႊတ္ေတာ္ မွာ ဝတ္ဆင္ေနတဲ့ အဝတ္အစားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ပါ။ ေျပာလို႔ ရရင္ေျပာေပးပါဗ်၊

ေျဖ။ ။ ခုဝတ္ထားတာက ကရင္လံုခ်ည္ေပါ့၊ (ရယ္လ်က္)၊ အင္း….ဒီဇိုင္နာ ရယ္ လို႔ မရိွပါ ဘူး၊ ဒီလိုပဲ ..၊ တခ်ိဳ႕ေတြက်ေတာ့ သူမ်ားေတြ ခ်ဳပ္ၿပီးေပး လည္း အေမဝတ္တာပဲ၊ သူမ်ားေပးတာ ဝတ္တာ မ်ားတာေပါ့ေနာ္၊ ေနာက္ ထပ္ ကိုယ့္ဟာ ကိုယ္လည္း ဒီလိုပဲ ခ်ဳပ္ဝတ္တာပဲ၊ ဒီဇိုင္နာရယ္လို႔ ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

ေမး။ ။ ဘဝမွာ အေတြ႔အႀကံဳ အေျပာင္းအလဲ ေတြ ၾကားမွာ ဘယ္လို စိတ္ဓာတ္မ်ိဳးနဲ႔ ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့တာလဲ၊ အဓိက စိတ္ဓာတ္ေလး တစ္ခု သိပါ ရေစ။

ေျဖ။ ။ အဲ့ဒါေျပာရခက္တယ္၊ စိတ္ဓာတ္ဆိုတာ တစ္မ်ိဳးတည္းမွ မဟုတ္ တာဘဲ၊ ကိုယ္ေတြ႕ႀကံဳရတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ စိတ္ဓာတ္ က ေျပာင္းလဲတာေပါ့၊ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းသင့္တဲ့ ေနရာမွာ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတယ္။ တင္းမာသင့္တဲ့ေနရာမွာ တင္းမာတယ္၊ အဲဒီေတာ့ အေမအၿမဲပဲေျပာတယ္ တင္းမာတာမဟုတ္ဘူး၊ခိုင္မာတာေပါ့၊ ေပ်ာ့ ေပ်ာင္းတာနဲ႔ ေပ်ာ့ညံ့တာ မတူဘူး၊ ခိုင္မာတာနဲ႔ တင္းမာတာနဲ႔ မတူဘူး၊လိုအပ္ရင္ လိုအပ္သလိုေပါ့၊ အၿမဲပဲ ဒါေပ်ာ့ေပ်ာင္းေန လို႔လည္း မရဘူး၊ ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ တိုက္ဖို႔ လိုရင္လည္း တိုက္ရမွာပဲ၊ ခံဖို႔လိုရင္ လည္းခံရမွာပဲ၊ေခ်ာ့ဖို႔လိုရင္လည္း ေခ်ာ့ ရမွာပဲ၊ ေလွ်ာ့ဖို႔လိုရင္လည္း ေလွ်ာ့ရမွာပဲ(ရယ္လ်က္)။ ဒါက ကိုယ့္ရဲ႕ မူအရလုပ္သင့္ တာေတြ လုပ္ႏိုင္ဖို႔ စိတ္ဓာတ္ကို ေျပာင္းသြားရမွာပါ။

ေမး။ ။မိသားစုနဲ႔ ခြဲခြာခဲ့ရတဲ့ အခ်ိန္မွာ ႀကံ႕ႀကံ႕ ခိုင္ေနထိုင္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ သတၱိကိုလည္း တစ္ခ်က္ ေလာက္သိပါရေစ။
ေျဖ။ ။ အဲဒါကေတာ့ တာဝန္သိစိတ္လို႔ပဲ ေျပာရ မွာပဲ၊ အေမတို ႔ငယ္ငယ္ တည္းက ေမေမ (ေဒၚခင္ၾကည္) က အင္မတန္မွ တာဝန္သိတယ္၊ ေမ့ေမ့ရဲ႕ တာဝန္သိစိတ္က အင္မတန္မွလည္း ႀကီးတယ္၊ ကေလးေတြကိုလည္း တာဝန္သိစိတ္ရိွဖို႔ သင္ထားတယ္။ အဲေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ ခံစားခ်က္ေတြထက္ ကိုယ့္တာဝန္လို႔လက္ခံတဲ့ ကိစၥကို ေရွ႕တန္းတင္ ရမယ္ဆိုတဲ့ ဟာကိုေတာ့ ဒါငယ္ငယ္က ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ထားခဲ့တာပါ။

ေမး။ ။ မွန္ကန္ျခင္းနဲ႔ ရဲရင့္ျခင္း အဓိပၸာယ္ကို က်ေတာ့ ဘယ္လို အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ခ်င္ပါသလဲ ခင္ဗ်။

ေျဖ။ ။မွန္ကန္ျခင္း ဆိုတာကေတာ့ေနာ္၊ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ဘယ္ဟာက မွန္ကန္သလဲ ဆိုတာ တစ္ခါတေလ အျငင္းပြားၾကတာေပါ့၊ ဒါေပမဲ့လည္း ကိုယ့္ရဲ႕ ေဖေဖေျပာခဲ့တဲ့ အသံုး အႏႈန္းဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ့္လိပ္ျပာခံု ႐ံုးေရွ႕မွာ ကိုယ္မားမားမတ္မတ္ ရပ္တည္ႏိုင္မွ။ မွန္ကန္လား မမွန္ကန္လား ဆိုတာ အဲ့ဒါနဲ႔ ဆံုုးျဖတ္ရမွာေပါ့၊ ရဲရင့္တယ္ ဆိုတာက ကိုယ္ မွန္ကန္တဲ့ ကိစၥအတြက္ ထိမယ္ထင္ရင္လည္း၊ နာမယ္ ထင္ရင္လည္း ထိမွာ နာမွာကို ရင္ဆိုင္မယ္ဆိုတဲ့ သတၱိကို ထုတ္တာဟာ ..ဒါ ရဲရင့္ တာေပါ့၊

ေမး။ ။ အခု ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကာလမွာ ပညာေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအေရး ေတြေပါ့။ အဲဒါမွာ ဘယ္အရာက ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြက္ ပထမဆံုး အဓိက လိုအပ္မယ္လို႔ ထင္မိ ပါသလဲ ။

ေျဖ။ ။ ပညာေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးမွာ ပညာေရး ကေတာ့ အဓိက အေရးႀကီးတယ္။ ပညာ ေရးကို အေျခခံမွ မွန္ကန္တဲ့ စီးပြားေရး မူေတြ လည္း ခ်ႏိုင္မယ္၊ မွန္ကန္တဲ့ စီးပြားေရးလမ္းကိုလည္း ေလွ်ာက္ႏိုင္ မယ္။ ေနာက္ ..လူမႈေရးက လည္း ပညာေရးက အမ်ားႀကီး အက်ဳံးဝင္ တာေပါ့ေလ၊ ပညာေရးက မွန္ကန္လို႔ရိွရင္ မွန္ကန္တဲ့ လူမႈေရး ဆက္ဆံ မႈေတြကလည္း မွန္ကန္ လာမွာေပါ့၊ အေမတို႕ ငယ္ငယ္တုန္းကဆိုလို႔ရိွရင္ စိတ္ ဓာတ္ေကာင္းမြန္ဖို႔ ..။ ဒါမ်ိဳးေတြက အမ်ားႀကီး သင္တာေတြ ရိွတယ္၊ သား တို႔ေခတ္မွာ ဒါ ေတြက ေက်ာင္းေတြမွာ သိပ္မသင္ဘူးေပါ့။ အဲေတာ့ ပညာေရးက စိတ္ဓာတ္မွန္ကန္ဖို႔နဲ႔ ဆက္စပ္တယ္ ဆိုေတာ့ လူမႈေရးနဲ႔လည္း ဆက္စပ္သြားတာေပါ့။

လက္ပံေတာင္း အင္အားသံုး ၿဖိဳခြင္းမႈကို ဒီလိုျမင္ၾကတယ္

လက္ပံေတာင္း လံုၿခံဳေရး ရဲမ်ားကို ႏိုဝင္ဘာ ၂၉ ရက္ နံနက္တြင္ ေတြ႔ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု – မုန္ရာ / ဧရာဝတီ)

ဦး၀ီရသူ (မစိုးရိမ္ တိုက္သစ္ဆရာေတာ္)
လံုး၀ မေက်နပ္ဘူး။ လံုး၀ သည္းမခံႏိုင္ဘူး။ ဦးဇင္းတုိ႔က သံဃာေတြကို အဲဒီကို ပို႔ထားတယ္ဆုိတာ ျပည္သူလူထုကလည္း ၀မ္ေပါင္ကုမၸဏီကို အၾကမ္းမဖက္ေအာင္၊ အစုိးရကလည္းပဲ ျပည္သူလူထုကို အၾကမ္းမဖက္ေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္တဲ့အေနနဲ႔ ပို႔ထားတာေလ။ ေစာင့္ေရွာက္ေနတဲ့ သံဃာေတြကို ရန္သူစခန္းတခုကုိ ၿဖိဳခြင္းသလို အဲဒီလို မီးေလာင္ဗံုးေတြ၊ မ်က္ရည္ယုိ ဗံုးေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္ၿပီးေတာ့ အဲလုိလုပ္ေတာ့ သံဃာေတြ အကုန္လံုးက ဒုကၡသုကၡေတြ ျဖစ္ကုန္တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္လာၿပီး ေစာင့္ေရွာက္ေနတဲ့ သံဃာေတြကို ဒီလုိ ၿဖိဳခြင္းတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဦးဇင္းတုိ႔ မႏၲေလး သံဃာထုတင္မကဘူး။ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးရွိတဲ့ သံဃာထုကလည္း ၀ိုင္း၀န္းရႈံ႕ခ်ၿပီးေတာ့ ထိေရာက္တဲ့ တုံ႔ျပန္မႈေတြနဲ႔ တုံ႔ျပန္သြားဖို႔ ဦးဇင္းတို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။ ဒီလက္ခ်က္က ဘယ္သူလက္ခ်က္လဲဆုိတာ ဦးဇင္းတုိ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေနပါတယ္။ အေျဖအတိအက် သိၿပီဆုိရင္ ဦးဇင္းတို႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ တုံ႔ျ့ပန္သြားမယ္။ ဦးဇင္းတို႔ ဆက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္သြားဖုိ႔ အစီအစဥ္ရွိပါတယ္။
ဦး၀င္းတင္ (အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ နာယက)
အခုလို အစိုးရက အၾကမ္းဖက္ၿဖိဳခြင္းလုိက္တာ မွားယြင္းတဲ့လုပ္ရပ္လို႔ ပထမေျပာခ်င္တယ္။  လက္နက္ကိုင္ထားတဲ့ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ေတာင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖုိ႔ စကားေျပာႏိုင္ေသးတာ အခုဟာက လယ္သမားေတြက သူတုိ႔နစ္နာခ်က္ေတြကို ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ ဆႏၵျပတာကို ဘာလုိ႔ သူတုိ႔က စကားမေျပာႏိုင္ဘဲ စစ္လက္နက္ ပစၥည္းေတြနဲ႔ အသံုးျပဳရတာလဲ။ အခုလုိ အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းမႈေၾကာင့္ မေက်နပ္မႈေတြနဲ႔ တတုိင္းျပည္လံုး အံုႂကြသြားႏုိင္တာေၾကာင့္ သူတုိ႔ သြားေနတယ္ေျပာတယ္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကုိေတာင္ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္ဆုိတာ သူတုိ႔ မသိဘူးလား။
ဦးခ်န္ထြန္း (ဝါရင့္ႏိုင္ငံေရးသမား၊ အၿငိမ္းစား သံအမတ္ႀကီး)
အခုဟာက ၾကမ္းတမ္းလြန္းတယ္လုိ႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ အစုိးရက ဆႏၵျပတဲ့လူေတြကို ၿဖိဳခြဲတဲ့ေနရာမွာ အခုလို လုပ္ရပ္က အကုန္လံုးေပါ့၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရေအာင္ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္း၊ ခပ္ရမ္းရမ္း လုပ္တာျဖစ္လို႔ ဒါဟာ ေတာ္ေတာ့္ကို မၾကား၀ံ့ မနာသာဆုိတဲ့ သေဘာလိုပဲ။ အမွန္ကေတာ့ ျပင္းထန္လြန္းအားႀကီးတယ္။


ေဒၚခင္စန္းလိႈင္ (ပုလဲၿမိဳ႕နယ္ကိုယ္စားျပဳ NLD လႊတ္ေတာ္အမတ္)
က်မအျမင္ကေတာ့ ဒီဟာက ဘယ္ကေန စျဖစ္တာလဲ၊ ဘယ္သူက တာ၀န္ရွိတာလဲ၊ ဒီဟာရဲ႕ ျဖစ္လာရတဲ့ အေပၚမွာေရာ ဘယ္သူက တာ၀န္ယူမွာလဲ။ ေနာက္တခုက ဒီဘက္က အထိအခိုက္အပ်က္အစီး စာရင္းေတြလည္း က်မတုိ႔ တိတိက်က် မရေသးဘူး။ မရေသးတဲ့အတြက္ေတာ့ က်မ ဒီအေပၚမွာေတာ့ ဘာမွ ထင္ျမင္ခ်က္ မေပးခ်င္ေသးဘူး။ သုိ႔ေသာ္လည္း လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ အေနနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳးေတြကေတာ့ မျဖစ္သင့္ဘူးလုိ႔ ေျပာခ်င္တယ္။

ကိုဂ်င္မီ (၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္)
က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မူကေတာ့ တေလွ်ာက္လံုး ဘယ္အၾကမ္းဖက္မႈမွ လက္မခံဘူး။ အခုလို အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းတဲ့ ကိစၥကုိလည္း သေဘာမတူဘူး၊ ကန္႔ကြက္တယ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ကာလမွာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ က်ေနာ္တို႔ နားလည္ပါတယ္၊ ဥပေဒသည္ က်ေနာ္တို႔ တေလွ်ာက္လံုး မက်င့္သံုးခဲ့တာ ၾကာၿပီေလ။ အစိုးရဘက္ကေရာ ျပည္သူဘက္ကေရာ က်င့္သံုးခဲ့တဲ့ အေလ့အက်င့္ မရွိဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဒါကတပုိင္း။
ေနာက္တခုက ဘာလဲဆိုေတာ့ ျပည္သူလူထုက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အပိတ္အေမွာင္ထဲမွာ ေနခဲ့ၾကတာေလ အခု ပြင့္လင္းလာၿပီဆိုေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြ၊ သူတို႔ရဲ႕ ဒုကၡေတြကုိ သူတို႔ သိလာတဲ့အတြက္ ေဖာ္ျပလာတယ္၊ ေဖာ္ျပလာၿပီးမွ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ဆိုၿပီး ေျပာင္းလဲလာတဲ့ အစိုးရအေပၚမွာ အမွန္ေတာ့ အက်ပ္ကိုင္ေနတာ မဟုတ္ဘူး၊ ဆႏၵျပေနတာ မဟုတ္ဘူး သူတုိ႔ အားကိုးေနတာဗ်။ က်ေနာ္ျမင္တာကေတာ့ သူတုိ႔ ျပႆနာေတြကုိ ေျဖရွင္းေပးဖို႔ အေကာင္းဆံုး ေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔ နည္းလမ္းေတြ မရွိေတာ့ဘူးလား၊ ဒီနည္း တနည္းပဲ ရွိသလား။ ဒါေမးခြန္းျဖစ္တယ္။ ဒီနည္းတနည္းပဲ ရွိတယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရတရပ္ရဲ႕ ေျဖရွင္းမႈ မဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ အၾကမ္းဖက္ ေျဖရွင္းတဲ့နည္းဟာ ဘယ္ေတာ့မွ အသံုးမ၀င္ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလမွာ စိတ္ရွည္ခ်င္း ရွည္ၾကရင္းဆိုရင္ အစိုးရက ပုိၿပီးေတာ့ စိတ္ရွည္ရပါမယ္။ အဲဒီေတာ့ အခု ျဖစ္သြားတဲ့ ျပႆနာေတြကုိ အစိုးရက တာ၀န္ယူၿပီးေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ သက္ဆုိင္ရာ အေပၚမွာ ဒီလိုအၾကမ္းဖက္ ေျဖရွင္းလိုက္တဲ့ အေပၚမွာလည္း တာ၀န္တခုယူၿပီးေတာ့ ေျဖရွင္းရပါလိမ့္မယ္။ ေနာင္လာမယ့္ လာမယ့္ အေျခအေနေတြေပါ့ ျပႆနာေတြ ရွိႏုိင္ေသးတာပဲေလ။ လူရွိရင္ ျပႆနာရွိမယ္၊ ျပႆနာရွိရင္ ေျဖရွင္းနည္းရွိေနရမယ္။ ေျဖရွင္းနည္းဟာ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရတရပ္ရဲ႕ ေျဖရွင္းနည္းပဲ ျဖစ္ရပါလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
ေမာင္စိန္၀င္း (ပုတီးကုန္း) (စာေရးဆရာ)
က်ေနာ့္တေယာက္တည္း သေဘာထား အျမင္ကေတာ့ဗ်ာ ဒီကိစၥက လံုး၀ မျဖစ္သင့္တဲ့ကိစၥလုိ႔ က်ေနာ့္စိတ္ထဲမွာ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီလို လုပ္လုိက္တာဟာ အရင္ အစိုးရလက္ထက္တုန္းက အယူအဆနဲ႔ အျပဳအမူနဲ႔ ဘာမွ မကြာျခားဘူးလို႔ က်ေနာ္အဲဒီလုိပဲ သံုးသပ္ပါတယ္။ ေျပာခ်င္တာက လက္ပံေတာင္းေတာင္တင္ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ သယံဇာတျဖစ္တဲ့ ဧရာ၀တီျမစ္တို႔၊ လက္ပံေတာင္းေတာင္တုိ႔၊ ပုပၸါးေတာင္တုိ႔ အဲဒါေတြ အကုန္လံုးကို က်ေနာ္တို႔ျပည္သူေတြ ဆႏၵကေတာ့ မေပ်ာက္မပ်က္လုိတဲ့ ဆႏၵရွိပါတယ္။ က်ေနာ္ ေဟာေျပာပြဲ စင္ေပၚမွာလည္း အဲဒီကိစၥကို အဲဒီသေဘာထားကိုပဲ ေျပာပါတယ္။
ဦးသုေ၀ (ဒီမုိကရက္တစ္ ပါတီ (ျမန္မာ) ဥကၠ႒)
ဒီလုိ အၾကမ္းဖက္ ေျဖရွင္းတာေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ လံုး၀ သေဘာမက်ပါဘူး။ (ေျပာေနစဥ္ ဖုန္းလိုင္း ျပတ္ေတာက္သြားပါတယ္)



ေဒါက္တာ သိန္းလြင္ (ပညာေရး အႀကံေပး)
က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ ေၾကးနီစီမံကိန္း ပတ္၀န္းက်င္က ရြာသူရြာသားေတြမွာ သူတုိ႔ နစ္နာဆံုးရႈံးတာ ရွိတယ္ေလ။ ရြာေတြ ေရႊ႕ေျပာင္းရတယ္။ လယ္ေတြ အသိမ္းခံရတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ သူတုိ႔ တရားသျဖင့္ ေတာင္းဆုိတာ။ ဒီလို ေတာင္းဆုိတဲ့အေပၚမွာ အခုလို အၾကမ္းဖက္ၿပီး ၿဖိဳခြင္းလုိက္တယ္။ ဒါမျဖစ္သင့္ဘူး။ ဒီလုိ အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းတာကို က်ေနာ္ ကန္႔ကြက္တယ္။ ရြာသူရြာသားေတြရဲ႕လုိအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးသင့္တယ္။

ဦးေအာင္မုိးေဇာ္ (ျပည္ပ အေျခစိုက္ လူေဘာင္သစ္ပါတီ ဥကၠဌ)

အခုလိုမ်ိဳး မီးေလာင္မႈျဖစ္ေစၿပီးေတာ့ အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းတယ္။ သံဃာေတာ္ေတြ၊ ဆႏၵျပတဲ့ ျပည္သူေတြကို အဲဒီလို အနာတရျဖစ္ေအာင္ ဒဏ္ရာရေအာင္ ၿဖိဳခြဲတဲ့ကိစၥကို က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ေတာ့ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရႈံ႕ခ်တယ္။ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရံႈ႕ခ်ရတဲ့အေၾကာင္းကလည္း ဒီမုိကေရစီအေရးကို သြားေနပါၿပီ၊ တိုင္းျပည္ဖြံ႔ၿဖိဳး တုိးတက္ေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို သြားေနပါၿပီလုိ႔ ႏိုင္ငံတကာက ေျပာေနတဲ့ကိစၥကို၊ သို႔မဟုတ္ ျပည္သူေတြကေန ယေန႔ ျပည္ေထာင္စု အစုိးရအေပၚမွာ တစံုတရာ ယံုၾကည္မႈ ရွိလာတာေတြကို အခုလို အၾကမ္းဖက္မႈက ေျခဖ်က္ပစ္လိုက္သလို ျဖစ္တယ္။ အခုလို အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းတဲ့ကိစၥမွာ တာ၀န္ရိွတဲ့လူေတြကို ျပည္ေထာင္စု အစုိးရအေနနဲ႔ အေရးယူသင့္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္ယူဆတယ္။ ဒီလုိ အၾကမ္းဖက္ၿဖိဳခြင္းမႈေတြ ဆက္လုပ္ေနမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ယေန႔ ျပည္ေထာင္စု အစုိးရအေပၚမွာ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ယံုၾကည္မႈေရာ ျပည္တြင္းက ျပည္သူလူထုရဲ႕ ယံုၾကည္မႈေရာ ယေန႔ ႏိုင္ငံေရးေလာကက အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈေတြေရာ အကုန္လံုး က်ဆင္းသြားေစႏုိင္တယ္။
ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္း (ဒါ႐ိုက္တာ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးဌာန ျမန္မာႏိုင္ငံ – HREIB)
အေရးေပၚဥပေဒ ၁၄၄ ကို ထုတ္တယ္ဆိုတာ လြယ္လြယ္နဲ႔ ထုတ္လို႔မရပါဘူး။ တကယ့္ကိုလိုအပ္လို႔ မျဖစ္မေန ထုတ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ ရွိဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ အခုလို အေရးေပၚ ဥပေဒကို လြယ္လြယ္နဲ႔ထုတ္ျပန္ၿပီး ညအခ်ိန္မွာ လက္နက္မဲ့တဲ့ ဆႏၵျပသူေတြကို လိုတာထက္ပိုတဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ၿဖိဳခြင္းတာကို ႐ံႈ႕ခ်ပါတယ္။ အခုေတြ႔ရတဲ့ သတင္းေတြအရဆိုရင္ ၿဖိဳခြင္းမႈထဲမွာ လက္နက္မဲ့သူေတြကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဒဏ္ရာ ရေစတဲ့ လက္နက္ေတြ သံုးထားတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီကိစၥကို စံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီး တရားဥပေဒက ခြင့္ျပဳထားတဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ထက္ ပိုမိုလုပ္ေဆာင္တာ ရွိ မရွိ ေသေခ်ာခ်ာ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
ဦးအံ့ေမာင္ (ကဗ်ာဆရာ မံုရြာ အံ့ေမာင္)
အင္မတန္ ၀မ္းနည္းစရာ ေကာင္းတယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လာခါနီးကေလးမွာ လုပ္လုိက္တာကျဖင့္ ဘယ္လုိ ရည္ရြယ္ခ်က္လဲဆုိတာ မေတြးတတ္ႏိုင္ေအာင္ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ေတြကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ အစုိးရအဖြဲ႔မ်ား အတူလက္တြဲၿပီး ဒီမုိကေရစီကို ေခ်ာေခ်ာေမာေမာ ေဖာ္ေဆာင္သြားႏိုင္ဖုိ႔ လုိလားတာပါပဲ။ ျမန္မာျပည္မွာ လူထုရဲ႕လႈပ္ရွားမႈ၊ သပိတ္ေမွာက္မႈ၊ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္မႈ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ အမ်ားစု ျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရၾကားရပါတယ္။ ဒီဟာေတြကို ကိုင္တြယ္တဲ့အခါမွာ လူထုဘ၀ကို စာနာနားလည္ၿပီးေတာ့ အဲဒီလူထုရဲ႕ဘ၀ကို ျမင္တဲ့အျမင္နဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ေဆာင္ရြက္ၾကဖုိ႔ လုိပါလိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။ ဘယ္အစုိုးရမဆုိ အစုိးရဆုိသည္မွာ လူထုရဲ႕အစုိးရဟူသည္မွာ မေမ့ၾကဖုိ႔ အင္မတန္ အေရးႀကီးမွာပါ။
ဦးေက်ာ္ရင္ျမင့္ (မႏၲေလး အေျခစုိက္ စာေရးဆရာ)
စစ္အစုိးရ စၿပီး အာဏာသိမ္းတဲ့ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္က ျပန္ စေျပာရမွာပဲ။ ဓား ဓားခ်င္း၊ လွံ လွံခ်င္း ဆုိၿပီးေတာ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေန၀င္း အစုိးရက ဆႏၵျပတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကို လက္နက္နဲ႔ အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းခဲ့ဖူးတယ္။ အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းတယ္ဆုိတာက ဘယ္တုန္းကမွလည္း မေအာင္ျမင္ခဲ့ဘူး။ ေကာင္းမြန္တဲ့၊ ေခ်ာေမြ႔တဲ့ ပန္းတုိင္ကုိလည္း ဘယ္တုန္းကမွလည္း မေရာက္ႏိုင္ဘူး။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အာဏာပုိင္ေပါ့။ သူတုိ႔က သူတုိ႔မွာ လက္နက္ရွိတယ္ဆုိၿပီးေတာ့ အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းတာေတြကို မျဖစ္သင့္ေတာ့ဘူးဆုိတာ ဒီ (ႏွစ္) ၅၀ ေလာက္ကဟာေတြကို သူတုိ႔ သင္ခန္းစာ ယူသင့္ၿပီိလုိ႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။ လက္ပံေတာင္းမွာလည္း ဒီလုိပဲ အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းတယ္ဆုိရင္ ဒီမီးဟာ မၿငိမ္းပါဘူး။ ပိုၿပီး ႀကီးလာမွာပါ။ ပိုႀကီးလာၿပီးေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ ၂ ဖက္လံုးကို ေလာင္ၿမိဳက္ၿပီးေတာ့ တုိင္းျပည္အတြက္ အက်ိဳးမရွိတဲ့ ရလာဒ္ေတြပဲ ရလာလိမ့္မယ္လုိ႔ျမင္ပါတယ္။
ဦးေက်ာ္သူ (နာေရး ကူညီမႈအသင္း – ရန္ကုန္)
က်ေနာ္တုိ႔ ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာလူမ်ိဳး တေယာက္အေနနဲ႔ တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေန႔မွာ ဒီလုိျဖစ္တယ္ဆုိတာ ဒါမေကာင္းပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ ဘာသာအရ ကိုယ္ျပဳေသာကံ ပဲ့တင္သံ ကိုယ့္ထံ ျပန္လာလိမ့္မယ္ဆုိတဲ့ စကားကလည္း ရွိတယ္။ အမွန္မွာေတာ့ ဒါဟာ ကိုယ္ခ်င္းစာစိတ္ကေလးနဲ႔ ဘယ္အလုပ္မဆိုလုပ္ရင္ အဆင္ေျပမယ္လုိ႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ဒီညပဲ က်ေနာ္တုိ႔ မံုရြာကိုသြားၾကေတာ့မယ္။ မံုရြာမွာ ေဆး၀ါးကုသမႈေတြ ကူညီေပးဖုိ႔ပါ။

Burma နဲ ့ Myanmar ျပႆနာ အေမရိကန္သံအမတ္ ရွင္းျပီ

ဘီဘီစီရဲ့ အေမးေတြကို ေျဖျကားေနတဲ့ အေမရိကန္ သံအမတ္ျကီး Derek Mitchell

အေမရိကန္သံအမတ္နဲ့ ဘီဘီစီ ေတြ့ဆံုေမးျမန္းခန္း

ျမန္မာ နိုင္ငံကို ပထမဆံုး လာေရာက္ ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ သမၼတ တစ္ေယာက္ရဲ့ ခရီးစဉ္ အတြင္း သမၼတ အိုဘားမားက သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ့ ေတြ့ဆံုခဲ့ရာမွာ အဓိက ဘာေတြ ေဆြးေနြးခဲ့ျက သလဲ၊ ဒါေတြက ဘယ္ကို ဦးတည္ ေနသလဲ ဆိုတာ သိရေအာင္ ျမန္မာ နိုင္ငံ ဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ျကီး Derek Mitchell ကို ရန္ကုန္ ျမို့ ေရာက္ ဘီဘီစီ ျမန္မာ ဌာနရဲ့ အျကီးတန္း အယ္ဒီတာ ဦးမင္းထက္က ေတြ့ဆံု ေမးျမန္း ထားပါတယ္။

ေမး - သမၼတ အိုဘားမား ျမန္မာနိုင္ငံကို ပထမဆံုးေသာ အေမရိကန္ သမၼတ အေနနဲ့ လာေရာက္ ခဲ့တာကို တခို့်က သိပ္ကို ေစာလြန္းတယ္လို့ ေျပာေနျက ပါတယ္။ အခုလို လာေရာက္ ခဲ့တာကို ဘယ္လို စဉ္းစားျပီး လုပ္ခဲ့တာ ပါလဲ။ သိပ္မ်ားေစာေနပါသလား။

ေျဖ - က်ေနာ္တို့ကေတာ့ အခိ်န္ ေစာတယ္လို့ မယူဆပါဘူး။ သမၼတ အိုဘားမားရဲ့ ခရီးစဉ္ဟာ ျမန္မာနိုင္ငံ ဦးတည္ေနတဲ့ လမ္းေျကာင္းနဲ့ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ျပုျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ အေပၚ အားေပးတယ္ဆိုတာကို ထင္ထင္ရွားရွား ျပသနိုင္ခဲ့ တယ္လို့ ယူဆပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုခိ်န္ဟာ ေအာင္ပဲြခံရမယ့္ အခိ်န္ မေရာက္ ေသးဘူး။ အခက္အခဲ အတားအဆီးေတြကို ရင္ဆိုင္ေက်ာ္လွြားနိုင္ဖို့ ေနာက္ထပ္ လုပ္စရာေတြ ရိွေနေသးတယ္ ဆိုတာကို သမၼတ အိုဘားမားကိုယ္တိုင္ ျမန္မာ လူထုကို အတိအလင္း ေျပာသြား ခဲ့ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီခရီးစဉ္ဟာ ဘက္မွ်တဲ့ ခရီးစဉ္ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ျပနိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္သူေတြ အင္အားေကာင္းလာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို့ အေမရိကန္ အစိုးရရဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ သံဓိဌာန္အတိုင္း ရည္ရြယ္ လုပ္ခဲ့တာပါ။ ျမန္မာနိုင္ငံဟာ လမ္းေျကာင္းမွန္ေပၚ သြားေနသမွ်ေတာ့ အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ့ ျမန္မာအစိုးရနဲ့ ပူးတဲြ ေဆာင္ရြက္ သြားမွာပါ။

ေမး - ပိတ္ဆို့မႈေတြ တျဖည္းျဖည္း ေလွ်ာ့ခ်ေပး လာတာ ေတြ့ရပါတယ္။ တခို့်က ဒီပိတ္ဆို့မႈေတြ အကုန္လံုးသာ မရိွေတာ့ရင္ အေမရိကန္ရဲ့ ဩဇာ မရိွေတာ့မွာကို စိုးရိမ္တာေတြလည္း ရိွပါတယ္။ ျမန္မာ နိုင္ငံက ျပုျပင္ ေျပာင္းလဲေရး ေတြကို ဆက္ျပီး မသြားေတာ့ဘူး ဆိုရင္ ဒီပိတ္ဆို့မႈေတြကို ျပန္ျပီး ခ်ဖို့ေရာ အစီအစဉ္ ရိွပါသလား။

ေျဖ - ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို့မႈေတြကို အေမရိကန္သမၼတရဲ့ အမိန့္နဲ့ ေလွ်ာ့ေပါ့ ေပးတာမို်းေတြ လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ အေမရိကန္ အေျခခံဥပေဒအရေတာ့ ဒီဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို့မႈေတြက ဆက္ရိွေနဆဲပါ။ တကယ္လို့ အျကီးအက်ယ္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရိွလာမယ္ ဆိုရင္ ေပၚလစီေတြကို ျပန္သံုးသပ္ဖို့ ရိွပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံ ေလွ်ာက္လွမ္းေနတဲ့ ခရီးစဉ္မွာ အခက္အခဲေတြ ရိွေနတယ္ ဆိုတာကို နားလည္ထားပါတယ္။ စိတ္ရွည္ရွည္နဲ့ က်ေနာ္တို့ ေစာင့္ျကည့္ေနမွာပါ။ တိုင္းရင္းသား လူမို်းေပါင္းစံု၊ ဘက္ေပါင္းစံုရဲ့ အသံေတြကို အထိေရာက္နိုင္ဆံုး နားစြင့္သြားမွာပါ။


ေမး - သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ့ သမၼတ အိုဘားမားတို့ ေတြ့ဆံု ခဲ့စဉ္မွာ ဒီျပုျပင္ ေျပာင္းလဲေရး လမ္းစဉ္နဲ့ ပတ္သက္လို့ ေတာ္ေတာ္ ေျပာျဖစ္ခဲ့ျကတယ္လို့ သိရပါတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ဆီကေရာ တိက်တဲ့ အာမခံ ခ်က္မို်းေတြ ရခဲ့ ပါသလား။

ေျဖ - သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အပါအဝင္ ျမန္မာ အစိုးရ ဆီက တင္ျပ ေျပာဆိုခ်က္ ေတြကို က်ေနာ္တို့ အျမဲ ျကားရပါတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က သမၼတ အိုဘားမားနဲ့ ေတြ့တုန္းက ျမန္မာနိုင္ငံဟာ ေနာက္ေျကာင္း ျပန္မလွည့္နိုင္တဲ့ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရး လမ္းေျကာင္းေပၚ ေရာက္ေနျပီ ဆိုတဲ့အေျကာင္းနဲ့ သမၼတ အိုဘားမားရဲ့ ေရွ့သို့ ခီ်တက္ျကစို့ ဆိုတဲ့ မဲဆြယ္ စည္းရံုးေရး ေဆာင္ပုဒ္အတိုင္း ေရွ့တိုး ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္လို့ ေျပာသြားေတာ့ သမၼတ အိုဘားမား အေတာ္ေလး ဘဝင္ခိုက္သြားခဲ့ရပါတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ့ လုပ္ရပ္ေတြကို က်ေနာ္တို့ မျပတ္ေစာင့္ျကည့္ အကဲခတ္ေနရာမွာ ဒီမိုကေရစီလမ္းေျကာင္းေပၚကို အကုန္လံုး မဟုတ္ေတာင္ တဆင့္ခ်င္း ေလွ်ာက္လွမ္းေနတာကို ေတြ့ရပါတယ္။ ဒီအတိုင္း ဆက္လုပ္သြားလိမ့္မယ္လို့လည္း က်ေနာ္တို့ ေမွ်ာ္လင့္ေနပါတယ္။


ေမး - အရင္က စစ္အစိုးရကို သေဘာမေတြ့တဲ့ အေျကာင္းကို ေျပာတဲ့ အေနနဲ့ Burma လို့သံုးခဲ့တယ္လို့ သိရပါတယ္။ အခု ျမန္မာ နိုင္ငံနဲ့ ဆက္ဆံမႈေတြ တိုးျပီး လုပ္လာတဲ့ အခါမွာ အေမရိကန္ရဲ့ မူဝါဒ အေနနဲ့ Burma လို့ ဆက္ေခၚေနတာ ဘယ္လို သေဘာရိွပါသလဲ။

ေျဖ - တကယ္တမ္းမွာ အေမရိကန္ အစိုးရရဲ့ အေျခခံ ေပၚလစီက နဂိုအတိုင္း ဆက္ရိွေနမွာပါ။ နိုင္ငံ တိုင္းျပည္ တခုရဲ့ အမည္ကို ဘယ္လို ေခၚေဝၚ သံုးစဲြရမယ္ ဆိုတာ ျပည္သူ လူထု ကသာ ဒီမိုကေရစီနည္းအရ ဆံုးျဖတ္ျကမွာပါ။ Myanmar လို့ ေျပာင္းလဲ သတ္မွတ္တုန္းက ဒီမိုကေရစီနည္းအရ ေျပာင္းလဲ သတ္မွတ္ခဲ့တာမို်း မေတြ့ရတာမို့ အေမရိကန္နိုင္ငံရဲ့ ေပၚလစီေဟာင္းအရ Burma လို့ ေခၚေဝၚ သံုးစဲြခဲ့တာပါ။မေန့တုန္းက သမၼတ အိုဘားမားက Myanmar ေခၚေဝၚ သံုးစဲြခဲ့တာဟာ သံတမန္ေရးအရ ေလးစားသမႈ ျပုတဲ့အေနနဲ့ ေခၚေဝၚ သံုးစဲြခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ့ သီးသန့္ ေတြ့ခဲ့တုန္းကလည္း Myanmar လို့ သံုးခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုျကည္နဲ့ ေတြ့တုန္းကေတာ့ Burma လို့ သံုးခဲ့ပါတယ္။ ဒီ Burma, Myanmar ကိစၥဟာ ခုခိ်န္ထိ အေျခအတင္ အျငင္းပြားစရာ ျဖစ္ေနဆဲပါ။ ဒီကိစၥကို ပြင့္လင္း ျမင္သာတဲ့ ဒီမိုကေရစီနည္းနဲ့ အေျခအတင္ ေဆြးေနြး ဆံုးျဖတ္ရမွာပါ။ ဒီေတာ့ ျမန္မာ ျပည္သူ လူထုေတြရဲ့ သေဘာဆႏၵအတိုင္း က်ေနာ္တို့ လိုက္နာသံုးစဲြသြားမွာပါ။


ေမး - ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ အေျပာင္းအလဲကို ေျပာရင္ စစ္တပ္က မပါလို့ မရဘူးလို့ ေျပာျကပါတယ္။ စစ္တပ္ကို တိုက္ရိုက္ ထိေတြ့ ဆက္ဆံမႈေတြ လုပ္ရမယ္လို့ ေျပာတာလည္း ရိွပါတယ္။ အေမရိကန္ဘက္က စစ္တပ္ အခ်င္းခ်င္းပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ အေမရိကန္ အစိုးရ အေနနဲ့ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ျမန္မာ စစ္တပ္ကို တိုက္ရိုက္ ထိေတြ့ ဆက္ဆံဖို့ ရိွပါသလား။

ေျဖ - ဟုတ္ကဲ့ ။ ထိေတြ့ ဆက္ဆံတယ္ ဆိုရာမွာ အစိုးရ တြင္းမွာပါတဲ့ အုပ္စု အဖဲြ့ေတြအားလံုးနဲ့ေရာ၊ လူမႈ အဖဲြ့အစည္းထဲက အုပ္စု အဖဲြ့ေတြ အားလံုးနဲ့ပါ ထိေတြ့ ဆက္ဆံမွသာ ျပုျပင္ ေျပာင္းလဲေရး ေတြကို နွစ္နိုင္ငံ ပူးတဲြ ေဆာင္ရြက္နိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္တပ္ဟာ အေရးပါတဲ့ အုပ္စု ျဖစ္တယ္ ဆိုတာ အထင္အရွားပါ။ ျမန္မာနိုင္ငံကို ကာလ အေတာ္ျကာ အုပ္ခု်ပ္ခဲ့တဲ့ စစ္တပ္ အေနနဲ့ အခု ဖဲြ့စည္းအုပ္ခု်ပ္ပံု စနစ္ထဲမွာလည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္ အထူးအာဏာေတြ ရထားတာ ေတြ့ရပါတယ္။ အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ့ တဆင့္ခ်င္း ထိေတြ့ ဆက္ဆံေနပါတယ္။ လူ့အခြင့္အေရး ကိစၥရပ္ေတြနဲ့ ပတ္သက္လို့ စစ္တပ္နဲ့ အျပုသေဘာ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေနြး ေျပာဆိုမႈေတြ ရိွခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို့ အေမရိကန္ စစ္တပ္ဟာ အရပ္သား အုပ္ခု်ပ္မႈေအာက္မွာ ဒီမိုကေရစီနည္းအရ လႈပ္ရွား လည္ပတ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ဒီေတာ့ တျဖည္းျဖည္းနဲ့ ျမန္မာ စစ္တပ္ရဲ့ သေဘာ သဘာဝကို ပိုနားလည္ လာေအာင္ ဆက္ဆံေရးေတြ ဖန္တီးျပီး အခိ်န္ ျကာလာတာနဲ့အမွ် စစ္တပ္ အခ်င္းခ်င္း ထိေတြ့ ဆက္ဆံမႈေတြ လုပ္လာ နိုင္မယ္လို့ ယူဆပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔က အ႐ုိးစြဲေနတာက ၿပိဳင္ရမွာ သိပ္ေၾကာက္တာ

သမၼတ႐ံုး ဝန္ႀကီး ဦးစိုးသိန္း (ဓာတ္ပံု – Steve Tickner / ဧရာဝတီ)

သမၼတ႐ံုး ဝန္ႀကီးသစ္မ်ားထဲမွ တဦးျဖစ္သူ ဦးစိုးသိန္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒လည္း ျဖစ္သည္။ ဦးစိန္းသိန္းအေနျဖင့္ သမၼတ႐ံုး ဝန္ႀကီးတဦးအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ရမည့္ တာဝန္မ်ား၊ ႏိုင္ငံျခား တိုက္႐ိုက္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒ (FDI Law) ႏွင့္ ျပည္တြင္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အေျခအေန၊ အေသးစားႏွင့္ အလတ္စား စက္မႈလုပ္ငန္း (SME) မ်ား၏ အလားအလာႏွင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းဆိုင္ရာတို႔ကို ဦးစိုးသိန္းႏွင့္ ဧရာဝတီ အယ္ဒီတာ ကိုေအာင္ေဇာ္တို႔ စက္တင္ဘာလ ဒုတိယပတ္အတြင္းက ေနျပည္ေတာ္တြင္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါသည္။
စက္မႈ (၁) ႏွင့္ စက္မႈ (၂) ဝန္ႀကီးေဟာင္းျဖစ္သူ ဦးစိုးသိန္းသည္ ယခင္က ေရတပ္မေတာ္မွ အၿငိမ္းစား ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးလည္း ျဖစ္သည္။
ေမး ။    ။ ပထမဆံုး ေမးခ်င္တာ သမၼတ႐ုံးဝန္ႀကီး ျဖစ္သြားၿပီဆိုေတာ့ ဘယ္လိုတာဝန္ေတြ ထမ္းေဆာင္ဖို႔ ရွိပါသလဲ။
ေျဖ ။    ။ အဓိကကေတာ့ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ က်ေနာ္က Push လုပ္ရမွာေပါ့၊ ျမန္မာ့ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ အလုပ္ကိုလည္း ပိုလုပ္ႏိုင္မွာေပါ့။ က်န္တာေတာ့ Tax Reform (အခြန္ဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲ) ေလးေတြ၊ Banking System (ဘဏ္စနစ္) ေတြ ေျပာင္းလဲဖို႔ေတြ၊ ဒါေတြ က်ေနာ္က တာဝန္ယူၿပီး လုပ္သြားမွာေပါ့။
ေမး ။    ။ အခုထိေရာ အန္ကယ့္အေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္အထိ လုပ္ေဆာင္ၿပီးၿပီလဲ။
ေျဖ ။    ။ အခုေတာ့ ဆက္စပ္တဲ့ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို Coordinate လုပ္ေပးေနတယ္။ သမၼတႀကီးရဲ႕ ေပၚလစီေတြနဲ႔ တိုင္းသူ ျပည္သားေတြ Impact ျဖစ္မယ့္၊ People Centre ျဖစ္မယ့္၊ လုပ္ငန္းေလးေတြ လုပ္ေပးတာ၊ ဥပမာဆိုရင္ဗ်ာ -  လူထုလိုအပ္ေနတဲ့ ကိစၥေလးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ျပင္ၾကရေအာင္၊ ထို႔အတူပဲ ဝန္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ စီးပြားေရးဝန္ႀကီးဌာနေတြ Link လုပ္ရေအာင္၊ ဘတ္ဂ်က္လည္း သက္သာသြားေအာင္၊ Corporatization လုပ္ရေအာင္၊ ဒီဘက္က Regularly လုပ္ငန္းေတြလည္း ပိုထိေရာက္ေအာင္၊ တခ်ဳိ႕ ဌာနေတြၾကေတာ့လည္း ပိုၿပီးျပည္သူကေလးစားတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြျဖစ္္ေအာင္၊ အစိုးရျဖစ္ေအာင္ေပါ့။
က်ေနာ္တို႔ကို လူေတြကေခၚတာေပါ့ေနာ္ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္း၊ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ တကယ္ေတာ့မဟုတ္ဘူးဗ်၊ တာဝန္ရွိသူ၊ က်ေနာ္က ဒီလိုႀကိဳက္တယ္ဗ်၊ တာဝန္ရွိတဲ့လူ၊ က်ေနာ္က အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္း မဟုတ္ဘူး၊ အဲေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဝန္ထမ္းေတြလည္း ဘာလုပ္ရလဲဆိုေတာ့၊ အက်ဳိးေဆာင္သူ အျဖစ္ Concept (အယူအဆ) ကိုေျပာင္းရမယ္။
ေမး ။    ။ အန္ကယ္တို႔၊ ဝန္ႀကီးဦးေအာင္မင္းတို႔ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမားေတြဆိုၿပီး ေရးၾကေဖာ္ျပၾကတာေတြရွိတယ္၊ ဆိုေတာ့ အန္ကယ္က ကိုယ့္ကိုယ္ကုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္လိုသူတဦးလို႔ ျမင္သလား။
ေျဖ ။    ။ က်ေနာ္ေတာ့ ျမင္တာပဲ။ ဘာေၾကာင့္လဲလို႔ က်ေနာ့္ကို ခင္ဗ်ားေမးမယ္ေလ၊ ခင္ဗ်ားက အရင္တုန္းက စစ္ဗိုလ္ဗ်ာ၊ စစ္အစိုးရတုန္းကလည္း ခင္ဗ်ား လူႀကီးလုပ္ၿပီး အခုက်မွ ခင္ဗ်ား လာၿပီး ဒီမိုကေရစီ လာေအာ္ေနတယ္ဆိုၿပီး ဒီလိုေမးစရာ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ရင္းနဲ႔ သိလာတယ္၊ အစိုးရ စခါစကတည္းက က်ေနာ္သိလာတယ္၊ သိလာတဲ့ အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္ကလူေတြက ေဒသတြင္းက လာအို၊ ကေမာၻဒီးယားတို႔ထက္ေတာင္ နိမ့္က်ေနတယ္ေပါ့ေနာ္၊ ဒါပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရမွာပဲ။ ဆင္းရဲေနတယ္၊ ဒုကၡေရာက္ေနတယ္၊ သူမ်ားႏိုင္ငံမွာ ဒုကၡေရာက္လို႔ သြားလုပ္ေနၾကတာေပါ့ဗ်၊ အဲလိုအေနအထားရဲ႕ ကုထံုးက ဘာလဲလို႔ က်ေနာ္စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီကသာ ကုထံုးျဖစ္တယ္။ ကုရမယ့္ေဆးက ဒီမိုကေရစီ ျဖစ္တယ္၊
က်ေနာ္တို႔က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္တယ္ဆိုတာ ဒါေၾကာင့္လုပ္တာ။ က်ေနာ္တို႔ အက်ဳိးမဟုတ္ဘူး၊ က်ေနာ္မနက္ျဖန္ အလုပ္က ထြက္သြားရပါေစ၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ေပးရမယ္။ သိတဲ့အတိုင္းပဲ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ေပါင္းၾကတယ္၊ က်န္တဲ့ ၈၈ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုတယ္၊ ေပါင္းတယ္။ လက္ရွိ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ေဟာင္းေတြနဲ႔ ေပါင္းတယ္၊ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီနဲ႔ေပါင္းတယ္၊ အျခားပါတီနဲ႔ ေပါင္းတယ္၊ ဘာလဲဆိုေတာ့ ဒီမိုကေရစီ သြားခ်င္လို႔ ဒါပဲ။
ေမး ။    ။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ Transition သြားတယ္ေပါ့၊ ဒါဟာ အစပဲရွိပါေသးတယ္။ ဆိုေတာ့ စိန္ေခၚမႈေတြက ဘာေတြလဲ၊ အန္ကယ့္အေနနဲ႔ ဘယ္လိုျမင္လဲ။
ေျဖ ။    ။ Mind-set (စိတ္ေနသေဘာထား) ေတြေပါ့ဗ်ာ။ အျခားဟာေတြ သိပ္မခက္ပါဘူး၊ Mind-set ေျပာင္းဖို႔လိုတဲ့လူေတြက အမ်ားႀကီးပဲ၊ Mind-set က ဒီမိုကေရစီသြားမယ္၊ တို႔တိုင္းျပည္ရဲ႕ လြတ္ရာလမ္းက ဒီမိုကေရစီပဲရွိတယ္၊ တို႔ Regional မွာ သန္း ၆၀ အသင့္အသင့္ တက္လာဖို႔က ဒီမိုကေရစီသြားမွ ရမယ္ဆိုတဲ့ Mind-set သာ ရသြားမယ္ဆိုရင္ ျပင္မွာပဲ။ အတၱေတြလည္း ေလွ်ာ့လိုက္မွာပဲ၊ Corruption (လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ) ေတြလည္း ေလွ်ာ့လိုက္မွာပဲ၊ ဒါဟာ Mind-set ပဲ။ ဒါေတြေမ့လိုက္ၿပီးေတာ့ ငါ့အက်ဳိး၊ ငါ့အက်ဳိးဆိုရင္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီကို ဘယ္လိုမွ မေရာက္ႏိုင္ဘူး။
ေမး ။    ။ ကင္ဆာတစ္ခုလိုျပန္႔ႏွံ႔ေနတဲ့ Corruption ကိစၥကို အန္ကယ္တို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ားလုပ္ေဆာင္ဖို႔ရွိလဲ။
ေျဖ ။    ။ က်ေနာ္တို႔ စလုပ္ေနပါတယ္၊ အခု က်ေနာ္တို႔ဆီမွာလာတဲ့ ဧည့္သည္ေတြ Myanmar Investment Commission (MIC) မွာဆို ဇီး႐ုိး (သုည)။ MIC မဟုတ္တဲ့ဟာမွာလည္း လာေျပာ၊ ခင္ဗ်ားေျပာတာနဲ႔ က်ေနာ္ အေရးယူပစ္လိုက္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ခင္ဗ်ားေျပာသလို ဒါႀကီးက ေရာဂါႀကီးက အႀကီးႀကီးဆိုေတာ့ ဒီေန႔ေတာ့ ဘယ္ေပ်ာက္မလဲဗ်၊ ေသးေသးသြားတယ္ဆိုတာေတာ့ လက္ခံရမွာေပါ့။ ေနာက္ဥပေဒျပဌာန္းမယ္၊ ျပဌာန္းမယ့္ ေကာ္မရွင္က လာဘ္စားတဲ့လူေတြခ်ည္းပဲ အေရးယူရမယ္ မဟုတ္ဘူးဗ်၊ လာဘ္ေပးတဲ့လူကိုလည္း အေရးယူရမယ္။ မင္းလည္း ေပးရင္ အေရးယူခံရမယ္၊ မင္းလည္း ယူရင္ အေရးယူခံရမယ္၊ အဲဒါ က်ေနာ့္ Concept ကိုေျပာတာ။ ေသးသိမ္သြားေအာင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျဖည္းျဖည္း ျဖည္းျဖည္း လုပ္ပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ ထင္တယ္ အစိုးရ ႏွစ္ဆက္ေလာက္မွ ေပ်ာက္မွဗ် ဒီကိစၥက။
ေမး ။    ။ FDI Law ကေရာ အခုဆိုရင္ Investor ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြလုပ္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ ဆြဲေဆာင္ႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါသလဲခင္ဗ်။
ေျဖ ။    ။ အစတုန္းကေတာ့ ဆြဲထားတယ္ဗ်ာ၊ သူတို႔ေဆြးေႏြးၾကတယ္၊ အခုေတာ့ မူလအတိုင္းေပါ့။ အေကာင္းဆုံး ေဆြးေႏြး ထားၾကတယ္လို႔ က်ေနာ္ယံုၾကည္ပါတယ္။ က်ေနာ္ကေတာ့ MIC ဥကၠ႒ အေနနဲ႔ Law က က်ေနာ့္ေခါင္းေပၚမွာ။ က်ေနာ္က Law ကို Implement (အေကာင္အထည္ေဖာ္) လုပ္ရမယ္။ အေကာင္းဆံုးဖိတ္ေခၚ ၿပံဳးရႊင္ၿပီး လြယ္လြယ္ကူကူ လုပ္ႏိုင္တာက က်ေနာ့အပိုင္း၊ Urgent လုပ္လို႔ မရဘူး။ Law ေကာင္းရင္ က်ေနာ္အတြက္ ေကာင္းေကာင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္၊ Law ည့ံရင္ က်ေနာ့အတြက္ ကန္႔သက္ခ်က္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေတာ့ က်ေနာ္ေတြ႔ရတယ္။
ဒီ့မတိုင္ခင္ ဒီ Law ျပႆနာေလး မေဆြးေႏြးခင္က ေန႔စဥ္ က်ေနာ့ဆီ လာတဲ့လူေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္ဗ်၊ က်ေနာ္ထင္တယ္ ဂ်ပန္လူမ်ဳိးဆိုရင္ က်ေနာ့ဆီလာတာ ၃၀၀ ေက်ာ္မယ္၊ အားလုံး စုစုေပါင္း ရင္ ၅၀၀၊ ၆၀၀၊ ၇၀၀ ရွိမယ္။ အခုေတာ့ က်ေနာ္နဲ႔ လာေဆြးေႏြးတဲ့လူ အေရအတြက္အားျဖင့္ နည္းသြားတာကို ေတြ႔ရတယ္။ အခုေတာ့ က်ေနာ္လုပ္တဲ့ တႏွစ္အတြင္းမွာ အၾကမ္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီ ၃၆ ခုေလာက္ လာလုပ္ထားၿပီ၊ ျမန္မာ ကုမၸဏီက ၅၀ ေက်ာ္ေလာက္ ျဖစ္မယ္ဗ်ာ၊ (ေဒၚလာ) ၅.၁ ဘီလီယံေလာက္ေတာ့ FDI လာထားတယ္ေပါ့၊ ဒါလည္း တကယ္ေတာ့ Small amount ဗ်၊ ခ်ီေဗြေရအားလွ်ပ္စစ္ႀကီး တခုပါလို႔မ်ားေနတာ။ အဲတာက ၄ ဘီလီယံေလာက္ျဖစ္ေတာ့ က်န္တာက ၁ ဘီလီယံေက်ာ္ေလာက္ပဲ ႏိုင္ငံျခား Investor ဝင္ေသးတယ္။
ေမး ။    ။ ဒါေၾကာင့္ တိုင္းျပည္မွာ ဆင္းရဲနဲ႔ ခ်မ္းသာ အရမ္းကြာျခားမႈရွိတယ္၊ Middle class (လူလတ္တန္းစား) ေပ်ာက္သြားတာ ၾကာၿပီဆိုၿပီးေတာ့ ေရးခဲ့ၾကတယ္ေလ၊ Middle class က တိုင္းျပည္တျပည္ရဲ႕ Economy ရဲ႕ Backbone (ေက်ာ႐ိုး) ျဖစ္ေနတာကိုး။ Job creation ေတြ၊ Middle class ေတြ ျပန္ေပၚဖို႔ ကိစၥက်ေတာ့ ေရရွည္ဘယ္လို အစီအစဥ္ရွိပါသလဲ။
ေျဖ ။    ။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ေျပာရတယ္ ကိုေအာင္ေဇာ္ရ၊ FDI Law မွာ ၅ သန္းေတာ့ မလုပ္ပါနဲ႔ အတင္းေျပာလို႔ ေပ်ာက္သြားတာ။ အရင္က က်ေနာ့္ဆီလာတဲ့လူေတြက ၁ သိန္း၊ ၃ သိန္း၊ ၁ သန္း၊ ၂ သန္း အမ်ားဆံုး၊ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေတြ၊ ဒါေလးေတြ ဘယ္လိုလုပ္လာမလဲ။ ေတာင္းပန္လြန္းလို႔ အခုေတာ့ ေကာင္းမယ္လို႔ထင္တာပဲ၊ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ ကန္႔သတ္ထားတာ မရွိေတာ့ ေသးေသးေလး SME ေပမယ့္လည္း သူက ေဒၚလာ ၅ ေသာင္းေလာက္ လာဝင္ၿပီး စက္ကေလး ထည့္လိုက္တယ္ ဆိုရင္ပဲ အလုပ္ျဖစ္သြားတာေပါ့၊ ဒါေလးေတြ က်ေနာ္နည္းနည္းေျပာေတာ့ အဆင္ေတာ့ေျပလာတယ္ ထင္ရပါတယ္။
ေမး ။    ။ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ေက်ာ႐ုိးေနာက္ခံတခုျဖစ္တဲ့ SME က ဒီမွာေတာ္ေတာ္ အားနည္းတယ္။ အဲဒီကိစၥ ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုတာ ေျပာပါဦး။
ေျဖ ။    ။ ဟုတ္တယ္၊ က်ေနာ္တို႔ အခုသြားေနတာ ဂ်ာမနီကိုၾကည့္တယ္။ က်ေနာ့္ကို တျခားႏိုင္ငံေတြက ေမးပါတယ္၊ ခင္ဗ်ားက ဘယ္ႏိုင္ငံကို ပုံတူယူမွာလဲဆိုၿပီးေတာ့ စသျဖင့္ ေမးပါတယ္။ က်ေနာ္က ဂ်ာမနီ SME ကို ႀကိဳက္တယ္။ ဂ်ာမနီက ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္က SME ေတြနဲ႔ပဲ ႀကီးက်ယ္တာ၊ ဂ်ပန္တို႔ ကိုရီးယားတို႔မွာလည္း SME ေတြပါ၊ ကိုရီးယားကေတာ့ နည္းနည္း Heavy Industry (စက္မႈလုပ္ငန္းႀကီး) ေတြ ပါတာေပါ့။
က်ေနာ္တို႔က Heavy Industry ေတြ မလုပ္ႏိုင္ဘူး၊ မီးလည္းမရွိဘူး၊ လူလည္းမရွိဘူး၊ ေစ်းကြက္လည္းမရွိဘူး၊ ဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ SME အရမ္းအားေပးပါတယ္၊ SME ေတြလုပ္ၾကပါဆိုၿပီး က်ေနာ္က SME  Center ဖြင့္တယ္။ SME နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံျခားက အကူအညီေတြ ေတာင္းတယ္။ SME သင္တန္းေတြ ဖြင့္တယ္။ UMFCCI (ျမန္မာႏိုင္ငံ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း) မွာလည္း SME သင္တန္းေတြဖြင့္ၿပီး လုပ္တယ္။ စက္မႈဝန္ႀကီးဌာနေအာက္က ဘဏ္ကိုလည္း SME ဘဏ္ ေျပာင္းထားတယ္။
SME အတြက္ သမၼတဆီ က်ေနာ့လည္း လယ္ယာ အမေတာ္ေၾကးေလး လုပ္စမ္းပါဦး ဆိုေတာ့ သူက ၅ ဘီလီယံက်ပ္ ေပးတယ္၊ ဒါနဲ႔လည္း မလံုေလာက္ေသးပါဘူး။ SME အခက္ခဲေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေတာ့ က်ေနာ္က ေနာ္ေဝးက အဖြဲ႔တဖြဲ႔နဲ႔ ေပါင္းထားတယ္။ ဒီအဖြဲ႔လာရင္ေတာ့ SME ေတာ္ေတာ္ေလး အသက္ရႈေခ်ာင္သြားမယ္။ ထို႔အတူပဲ အေမရိကားနဲ႔ ဂ်ပန္က SME အဖြဲ႔ေတြကလည္း ကူညီမယ္။ ဒါေလးေတြ ေရာက္လာရင္ SME အတြက္ ေခ်းေငြေလးေတြ ရလာမွာေပါ့။
ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ဆိုလိုခ်င္တာက နည္းပညာက လိုတယ္ဗ်။ ဒါေၾကာင့္မို႔ FDI Law ကို SME ရွင္သန္ေအာင္ လုပ္ေပးပါ၊ ရွင္သန္ေအာင္လုပ္ေပးပါဆိုၿပီး အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ မတိုင္ခင္မွာ Work Shop ေတြလုပ္၊ ျပည္သူကလည္း အေတာ္ေျပာေတာ့ ခုေတာ့ SME အသက္ရႈေပါက္ရလာၿပီလို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။
ေမး ။    ။ ျပည္သူေတြကို ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ စီးပြားေရးအရ ညည္းေနၾကတာကိုေတြ႔ရတယ္၊ SME လုပ္ေနၾကတဲ့ စီးပြားေရး သမားေတြဆိုရင္လည္း ညည္းေနၾကတာေတြ႔ရတယ္။
ေျဖ ။    ။ က်ေနာ္ထင္တယ္၊ ေနာ္ေဝက ျမန္ႏိုင္တယ္ဗ် အလုပ္လုပ္ရတာေလ၊ က်ေနာ္ကိုယ္ႏိႈက္ကလည္း ေနာ္ေဝေရာက္ခဲ့တာကိုး။ သူတို႔ေရာက္လာၿပီး ေနာက္တလ ႏွစ္လေလာက္ဆိုရင္ က်ေနာ္သူတို႔ကို ေခ်းေငြေတြေပးႏိုင္ရင္ သူတို႔ေတာ္ေတာ္ကို ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္စြမ္းရွိလာမွာပါ။
ဒါေပမယ့္ ပိုက္ဆံတခုတည္း မၿပီးေသးဘူးဗ်၊ သူတို႔ (ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ား) က မျမင္လို႔၊ SME အတြက္ နည္းပညာ လိုတယ္ဗ်၊ မလာနဲ႔ မလာန႔ဲဆိုၿပီး မရဘူး။ ကိုေအာင္ေဇာ္တို႔လည္း ျပည္ပက ႏိုင္ငံတကာ ေရာက္ေနတာပဲ၊ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ျခင္း အတူတူေတာင္ ႏိုင္ငံျခားအေတြ႔အႀကံဳရွိတဲ့ လက္ဘက္ရည္ဆိုင္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔လုပ္တာနဲ႔ မတူဘူး၊ မုန္႔ဟင္းခါးဆိုင္ေတာင္ မတူဘူး၊ ပုဂံေဆးတာေတာင္ မတူဘူး၊ ေခါက္ဆြဲဆိုင္ေတာင္ မတူဘူး၊ နည္းပညာနဲ႔ Management ေပါ့ေနာ္၊ သူတို႔ဆီက နည္းပညာရမွ က်ေနာ္တို႔က အလုပ္ျဖစ္မွာဗ်။ ဒါေလးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ စလုပ္ေနပါတယ္။
က်ေနာ္တို႔က SME နဲ႔ပဲ ျမွင့္တင္မွာပဲ၊ ခင္ဗ်ားတို႔လည္း သိတာပဲ။ ဒီမွာက လူ မီးလင္းဖို႔ေတာင္ အႏိုင္ႏိုင္၊ ခင္ဗ်ား ဘယ္လိုလုပ္သြားၿပီးေတာ့ က်န္တဲ့ဟာလုပ္မလဲ။ ဟိုတေလာက ကုမၸဏီတခုက ေျပာတယ္၊ သူတို႔က အာလူးေတြ စိုက္္မွာဗ်၊ သူတို႔က အာလူးေၾကာ္ေတြလုပ္တာ တကမာၻလံုး၊ အဲဒါမ်ဳိးက်ေတာ့ သူတို႔က လာေပါင္းမွျဖစ္တာဗ်။ စိုက္ပ်ဳိးေရးမလာနဲ႔ဆိုၿပီး မ်က္စိမွိတ္ ေျပာလို႔မရဘူး၊ သူတို႔က အေစ့ေတြ၊ မ်ဳိးေတြေပးမယ္၊ အရင္းအႏွီးေတြ ေပးမယ္ဆိုရင္ အာလူးေတြ အမ်ားႀကီးစိုက္၊ အဲဒီ အာလူးေတြက Market ရွိလာမယ္။ က်ေနာ္တို႔မွာက အာလူးစိုက္တယ္၊ Market မရွိဘူး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီးစိုက္တယ္ ပုတ္သြားေရာ၊ နာနတ္သီးေတြထြက္တယ္ ပုတ္သြားေရာ။ ဟိုလူနဲ႔ေပါင္းမွရမယ္ဆိုေတာ့ ေျပာလို႔လည္း အလုပ္က မျဖစ္ေသးဘူးဗ်။
ေမး ။    ။ အခုထြက္လာမယ့္ ရင္းႏွီးျမွုဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒက ျမန္မာႏိုင္ငံသား အလုပ္သမားေတြအတြက္ အက်ဳိးအျမတ္ေတြ ပိုေကာင္းလာႏိုင္လား။ ဒီဥပေဒေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ရင္းႏွီးျမွုဳပ္ႏွံမႈေတြကိုေရာ ထိခိုက္မႈရွိႏိုင္လား။
ေျဖ ။    ။ အတားအဆီးျဖစ္ေနတဲ့ အခ်က္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်လိုက္တယ္ဆိုေတာ့ ပိုေကာင္းလာမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္၊ သို႔ေသာ္လည္းပဲ လုပ္ၾကည့္ရမွာေပါ့၊ ျမန္မာလုပ္ငန္းရွင္ေတြ အတြက္က်ေတာ့ က်ေနာ့ဘက္ကေန ေျပာရရင္ေတာ့ သိပ္ထိခိုက္လိမ့္မယ္လို႔ မထင္ဘူး၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကိုေအာင္ေဇာ္က က်ေနာ့ အတန္းေရာက္လာၿပီး စာပိုေတာ္တယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္က စာပိုက်က္မွာပဲ၊ က်ေနာ္က ဒီလိုသမား။
ခုန က်ေနာ္ေျပာခဲ့သလိုပဲ ေနာ္ေဝတို႔၊ ဂ်ာမန္တို႔၊ အေမရိကန္တို႔က က်ေနာ့္အဖြဲ႔ေတြ ေရာက္လာရင္ သူတို႔ကို က်ေနာ္က ၁.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္နဲ႔ က်ေနာ္ SME ေတြေပးမယ္၊ နည္းပညာကို ဖိတ္ေခၚရမွာပဲ။ ႀကိဳးစားရမွာပဲ။ ခ်င္ဗ်ားတို႔ ႏိုင္ငံျခားမွာ ေနဖူးတာပဲ၊ က်ေနာ္လည္း UK မွာ ေနဖူးတာပဲ၊ ခင္ဗ်ားႀကိဳးစားမွ အလုပ္ရမွာေလ၊ ခင္ဗ်ား မီဒီယာလုပ္တယ္ ကိုေအာင္ေဇာ္၊ ခင္ဗ်ား Quality မရွိရင္ ခင္ဗ်ားၾကာၾကာမခံဘူး၊ ခင္ဗ်ားေအာက္က တပည့္ေတြကလည္း ႀကိဳးစားမွ အလုပ္လုပ္မွရမွာ။ က်ေနာ္တို႔က အ႐ုိးစြဲေနတာက ၿပိဳင္ရမွာ သိပ္ေၾကာက္တာ။ မရဘူး ၿပိဳင္ရမယ္။ ၿပိဳင္မယ့္ Condition ေတြ က်ေနာ္ဖန္တီးေပးမယ္၊ က်ေနာ္တို႔ ေငြေခ်းေပးမယ္။ နည္းပညာကို ခင္ဗ်ားဖိတ္ေခၚ။ ခင္ဗ်ားကို က်ေနာ္ ဘက္လိုက္တယ္ဆိုတာ ရင္ထဲမွာပဲ ဘက္လိုက္လို႔ရမယ္၊ နည္းပညာရမယ္၊ သူတို႔ စီးကရက္လာထုတ္၊ ကိုယ္လည္းထုတ္မယ္။ ဘီယာလာထုတ္၊ ကိုယ္လည္းထုတ္မယ္။ အခ်ဳိရည္ထုတ္။ ကိုယ္လည္းထုတ္မယ္။ ကိုယ့္ Market နဲ႔ကိုယ္၊ သို႔မဟုတ္ သူနဲ႔ ေပါင္းလိုက္မယ္။ သို႔မဟုတ္ သူက ထုတ္ပဲထုတ္တတ္တယ္၊ ကိုယ္ကေရာင္းမယ္။ ဒီအပိုင္း ဝင္လိုက္ေပါ့၊ သူတို႔ ျမန္မာျပည္မွာ အၾကာႀကီးမေနဘူး ျပန္သြားမွာ၊ ဒါေတြထားခဲ့မွာ။ ခင္ဗ်ား ဒု စက္ရုံမႉး လုပ္လိုက္၊ ခင္ဗ်ား အလုပ္ေကာင္းရင္ သူက ခင္ဗ်ားကိုလႊဲသြားမွာ။
ေမး ။    ။ တခ်ဳိ႕ ေၾကးနီစီမံကိန္းလို ဟာမ်ဳိးေတြ၊ MOGE (ျမန္မာ့ေရနံႏွင့္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔လုပ္ငန္း) ကိစၥေတြ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိဘူးဆိုၿပီး ေတာ္ေတာ္ေဝဖန္ခံေနရတယ္။ ေနာက္ပိုင္းဆိုရင္ဒါေတြက ဘယ္လိုျဖစ္လာဖို႔ရွိလဲ။
ေျဖ ။    ။ အဆင္ေျပလာမွာေပါ့၊ က်ေနာ္စလုပ္တာ ဒီအလုပ္ကို။ အခုေတာ့ စတဲ့အဆင့္၊ ဒီ Process က တႏွစ္ေလာက္ေတာ့ ၾကာႏိုင္တယ္၊ သူတို႔ဆီက လာၾကည့္ရမယ္၊ Third-party က ၾကည့္ရမယ္၊ Data ေတြ ျပႏိုင္ရမယ္၊ ဒါမ်ဳိးေတြေပါ့။ ေနာ္ေဝအစိုးရကလည္း ဒီအတြက္ ေထာက္ပံ့ေငြ က်ေနာ့ကိုေပးမယ္၊ ဒီအတြက္ ၿဗိတိသွ်ကလည္းေပးမယ္၊ US Government ကလည္း ဒါလုပ္တယ္ဆို က်ေနာ့ကို အားေပးမယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီအသင္းဝင္ဖို႔အတြက္ ပိုက္ဆံက ျပႆနာ မဟုတ္ဘူး၊ ဒါေပမယ့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔က အခုေတာ့ နည္းနည္း သေဘာေပါက္လာၾကၿပီ။ က်ေနာ္လည္း သမၼတႀကီးဆီ တင္ျပထားတယ္။
ေမး ။    ။ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံက စင္ကာပူလိုလည္း မဟုတ္ဘူး၊ မေလးရွားလိုလည္း မဟုတ္ဘူးဆိုေတာ့ Human skill, Human resource ကိစၥေတြမွာက်ေတာ့ ဘယ္လိုမ်ဳိးေတြလုပ္ဖို႔ရွိလဲ။
ေျဖ ။    ။ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ Vocational Training (သက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ေလ့က်င့္ေပးမႈ) ေတြ လိုတာကိုး။ Skill Worker (ကြ်မ္းက်င္ လုပ္သား) ေပါ့။ အစတုန္းက အစိုးရကလုပ္တာကိုး။ အရင္ က်ေနာ့ဝန္ႀကီးဌာနက Vocational Training ၆ ခုရွိတယ္။ ဒါေလးနဲ႔လည္း ဘယ္လံုေလာက္မလဲ။ ဒါနဲ႔ က်နာ္ သမၼတႀကီးဆီ တင္ျပတယ္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း Vocational Training ကို ေဇာင္းေပးထားတယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြကို က်ေနာ္တို႔ ေလ့လာေတာ့လည္း ကိုေအာင္ေဇာ္ သိတဲ့အတိုင္းပဲ၊ ေပါင္မုန္႔ဖုတ္လည္း သင္တန္းရွိတယ္၊ ဆံပင္ညွပ္လည္း သတင္တန္း ရွိတယ္၊ အႏွိပ္လည္း သင္တန္းရွိတယ္။ ဆိုေတာ့ Vocational Training လက္မွတ္ရေတာ့ ထမင္းစားလို႔ရတာေပါ့။
အိႏၵိယအစိုးရရဲ႕ ဗဟိုစီမံကိန္း ဥကၠ႒ မန္မိုဟန္ဆင္းရဲ႕ေအာက္က က်နာ္နဲ႔လာေတြ႔တယ္။ မင္း Vocational Training ေတြလုပ္၊ တို႔အႏၵိယမွာလည္း အားေပးတယ္။ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္က သမၼတႀကီးကို သတင္းပို႔ေတာ့ သမၼတႀကီးက Private Centre Vocational Training ေတြ ခြင့္ျပဳလိုက္ေတာ့ က်ေနာ္က အလုပ္သမားဝန္ႀကီးနဲ႔ညွိၿပီး သတင္းစာေတြထဲလည္း ထည့္လိုက္တယ္။ လုပ္ၾက၊ မည္သူမဆို Vocational Training ကို Private ဖြင့္လိုက္ၿပီ၊ သင္တန္းဆင္းလက္မွတ္ က်ရင္ေတာ့ စနစ္က်လား၊ မက်လား၊ အလုပ္သမားဝန္ႀကီး ဌာနကၾကည့္မယ္။ အားလံုး အလုပ္ရဖို႔အတြက္ Certificate ရွိလာတာေပါ့၊ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ဘာလုပ္ရမွန္းလည္း မသိဘူးေပါ့။ Skill Worker ေတြလည္းထြက္လာမယ္၊ စနစ္တက်ျဖစ္လာမယ္။
တခ်ိဳ႕ ဂ်ပန္တို႔၊ ဘာတို႔ အျခားႏိုင္ငံက ေျပာတယ္ က်ေနာ့ကို ဆူရွီေတြ လာဖြင့္မယ္ ေျပာတယ္။ က်ေနာ္ေျပာတယ္၊ ခနေနပါဦးဗ်ာ ခင္ဗ်ားတို႔ အလုပ္ ေလး-ငါးေယာက္ေလာက္ မလာပါနဲ႔ဦး၊ အလုပ္ လူ ၁ ေထာင္ ေလာက္ ရမယ့္ဟာမ်ဳိး လာစမ္းပါ။ လူတေသာင္း အလုပ္ရမလား ခ်က္ခ်င္းလုပ္ခ်င္တယ္၊ ခင္ဗ်ားတို႔ ခနေနဦး တားထားရတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔ ခ်စ္သလို က်ေနာ္လည္း တိုင္းျပည္ကို ခ်စ္တာပဲဗ်၊ က်ေနာ္ MIC ဥကၠ႒ လုပ္ေနၿပီး လုပ္ခ်င္ရာလုပ္ရင္ က်ေနာ္ သမိုင္းတရားခံျဖစ္သြားမွာေပါ့၊ က်ေနာ္အဲလိုမ်ဳိး မလုပ္ဘူး။
ေမး ။    ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက Infrastructure ကိစၥတို႔၊ Banking System တို႔ကို အျပင္ကလူေတြက ၾကည့္ၿပီး ဝိုင္းညည္းၾကတာေပါ့ေနာ္၊ အန္ကယ္ကလည္း ခုန မီးကိစၥကို ခဏခဏထည့္ေျပာတာလည္း သတိထားမိတယ္၊ ဆိုေတာ့ အဲဒီိဟာေတြကို ဘာေၾကာင့္ မေက်ာ္ျဖတ္ ႏိုင္ရတာလဲ၊ ဘယ္လို အဟန္႔အတားေတြ ရွိေနလို႔လဲ။
ေျဖ ။    ။ လွ်ပ္စစ္မီးကိစၥကေတာ့ သိပ္မၾကာဘူး ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္လိမ့္မယ္၊ ဒီလာမယ့္ ေႏြရာသီကာလမွာ။ အစတုန္းက က်နာ္တုိ႔က Hydro Power ကိုပဲ ဦးစားေပးလိုက္တာကိုး။ ေရအားလွ်ပ္စစ္ဆိုေတာ့ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္ရင္ ေရလည္းမရဘူး၊ မီးလည္း မရဘူး။ အခုက်ေနာ္တို႔က Policy ေျပာင္းလိုက္တယ္ေလ၊ ျမန္မာျပည္ေအာက္ပိုင္းက Gas, Coal (ေက်ာက္မီးေသြး) အဓိက၊ ေျမာက္ပိုင္းက Hydro Power အဓိက၊ ဒီလို က်ေနာ္တို႔ ျပန္ၿပီး စြမ္းအင္ေပးတဲ့ Policy ေျပာင္းလိုက္တယ္။ လွ်ပ္စစ္က က်ေနာ္တို႔ ယိုးဒယားကို ေရာင္းလိုက္တဲ့ အထဲကလည္း ျပန္ဝယ္မယ္၊ ဒီလိုေျပာင္းလိုက္ေတာ့ မီးရဖို႔လည္း နီးစပ္တယ္၊ မီးအမ်ားႀကီး ရမယ္မရဘူးဆိုတာ မေသခ်ာဘူး။ SME ကေတာ့ မီးသံုးတာနည္းတာေပါ့။ သံမဏိစက္႐ုံႀကီးဆိုရင္ေတာ့ မီးအရမ္းသံုးတာကိုး၊ ဒါေၾကာင့္ အဲဒိီအပိုင္း ခဏေနဦးဆိုၿပီး ဒါမ်ဳိးသြားတာ။
Banking System နဲ႔ပတ္သက္လို႔က ကိုေအာင္ေဇာ္ ေျပာသလို သူတို႔လည္း ညည္းတြားပါတယ္၊ က်ေနာ္တို႔လည္း လုပ္ေနတာ တႏွစ္ေလာက္ရွိၿပီ။ ဒီေကာင္က ဘယ္ဟာနဲ႔ သြားပတ္သက္သလဲဆိုေတာ့ အေမရိကန္ Sanction နဲ႔သြားၿပီး ပတ္သက္တယ္။ ပတ္သက္ေတာ့ အေမရိကန္မွာ က်ေနာ့မိတ္ေဆြေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္ဗ်ာ၊ ေဂ်ာ့ဂ်္ဆိုေရာ့တို႔ ရွိသလို ဂၽြန္မက္ကိန္းတို႔လို၊ ဂ်ဳိဇက္ယြန္းတို႔လို၊ သူတို႔ေတြကို Request လုပ္ထားတယ္၊ က်ေနာ့ကို ဒါေလးေလွ်ာ့ေပးပါ၊ က်န္တာေတြ မေလွ်ာ့ရင္ေနပါဗ်ာ Financial sector ေလးေတာ့ ေလွ်ာ့ေပးစမ္းပါဆိုေတာ့၊ သူတို႔ႀကိဳးစားတုန္း ေလွ်ာ့လာေတာ့မွ သူတို႔အဖြဲ႔ေတြ လာၿပီး အခုမွ က်ေနာ္တို႔ Visa ကတ္ေတြဘာေတြ စလုပ္ရမွာ၊ အခုမွ Banking ကို သူတို႔ဝင္လာတာ။
ဝင္လာေတာ့ မၾကာဘူး၊ က်ေနာ္တို႔ Banking ပံုစံေျပာင္းမယ္၊ ေနာက္ Visa ကတ္ေတြ ဘာေတြ က်ေနာ္တို႔ စလုပ္မယ္၊ ၿပီးေတာ့ လူေတြအားလံုးကို Bank transfer လုပ္လို႔ရေအာင္လုပ္မယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ Visa ကဝင္လာရင္ က်ေနာ္တို႔က Mobile Banking ေတြလုပ္မယ္၊ ဆိုေတာ့ အေတာ္ အဆင္ေျပလာမယ္။
က်ေနာ္က သူတို႔ကို ေျပာပါတယ္၊ က်ေနာ္အေမရိကားလို ခနေနဦးဗ်ာ၊ ယိုးဒယားေလာက္ေတာ့ က်ေနာ့္ကို ဝိုင္းကူစမ္းပါ၊ ယိုးဒယား Banking System ေလာက္ေတာ့ က်ေနာ္လုပ္ခ်င္တယ္။ ႏိုင္ငံျခားသြား က်ေနာ္ ပိုက္ဆံ သံုးလို႔မရ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြေခၚၿပီး က်ေနာ္ပိုက္ဆံေတြေခ်းရ။ သူတို႔ကလည္း က်ေနာ့္ဆီလာရင္ ပိုက္္ဆံသံုးလို႔မရ။ Tourist ေတြက က်ေနာ္တို႔ဆီလာရင္ ပိုက္ဆံထုပ္ႀကီးနဲ႔မပါလာ၊ သူတို႔လည္း သံုးလို႔မရ။ ဒါေတြ သူတို႔နားလည္ေရာ အခုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ နည္းနည္းစလုပ္ေတာ့မယ္။ ဒါေတာင္ အေမရိကန္ကို ေတာ္ေတာ္ေတာင္းပန္ရတာ၊ ဆိုေတာ့ အဆင္ေျပလာမယ္၊ ကိုေအာင္ေဇာ္ အဲဒီအပိုင္းကေတာ့ ေနာက္ ၃ လနဲ႔ ၆ လအတြင္းမွာ အဆင္ေျပလာမယ္။
ေမး ။    ။ ကမာၻလွည့္ခရီးသည္ကိစၥက ဘယ္လို အစီအစဥ္ေတြရွိလဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက သဘာဝေတာေတာင္ အရေရာ၊ ယဥ္ေက်းမႈအရေရာေပါ့ ထိုင္းထက္ေတာင္မွ လွတယ္၊ လည္စရာပတ္စရာေတြကလည္း အမ်ားႀကီးဆိုေတာ့ ကမၻာလွည့္ ခရီးသည္နဲ႔တင္ ျမန္မာျပည္ဝင္ေငြက အမ်ားႀကီးရွာလို႔ရတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဘယ္လို စီမံခ်က္ေတြရွိလဲ။
ေျဖ ။    ။ ကိုေအာင္ေဇာ္ေျပာတာ မွန္တယ္။ ကမာၻလွည့္ခရီးသည္အတြက္ ေနာ္ေဝအစိုးရက စီမံခ်က္တခု လုပ္ေပးမယ္၊ ဒါလည္း တပိုင္းေပါ့။ ေနာက္တခုက ခင္ဗ်ားတို႔သိပါတယ္၊ ပထမဆံုး ဗီဇာဗ်၊ ဗီဇာရေတာ့ ေလယာဥ္ပ်ံက ခက္ေနျပန္ေရာ။ ေနာက္ ေလယာဥ္ပ်ံကြင္းက ခက္ေနျပန္ေရာဗ်။ ေနာက္ ၂ ႏွစ္ဆိုရင္ ရန္ကုန္ေလယာဥ္ပ်ံကြင္းက Sorry ပဲ၊ ေလယာဥ္ပ်ံ ၄ စင္း တၿပိဳင္တည္း ေရာက္လို႔ကေတာ့ ေလဆိပ္မွာတင္ တန္းစီရမွာ၂ နာရီပဲ။ ဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔က မႏၲေလးနားက တံတားဦး ေလဆိပ္ရွိတယ္၊ အဲဒါကို International Airport ျဖစ္ေအာင္  အျမန္ေျပာင္းမယ္။ ေျပာင္းတဲ့အခါက်ေတာ့ Infrastructure update လုပ္မယ္ဆိုေတာ့ ဂ်ပန္နဲ႔ေပါင္းလုပ္မယ္။ ၿပီးရင္ က်ေနာ္တို႔က ပဲခူး ဟံသာဝတီေလဆိပ္ကို လာမယ့္ ၃ ႏွစ္အတြင္းမွာ ေဆာက္မယ္၊ တင္ဒါေတြဘာေတြ ေခၚၿပီး က်ေနာ္တို႔ စလုပ္မယ္ဆိုေတာ့ ဂ်ပန္မွာဆိုရင္ Narita နဲ႔ Haneda ေလဆိပ္ ၂ ခုလို သြားျဖစ္မွာေပါ့။
ေနာက္ရန္ကုန္မွာ Hotel ေတြကလည္း ခင္ဗ်ား သိတဲ့အတိုင္းပဲ၊ ႀကံဳၿပီဆိုၿပီး ပိုက္ဆံ (ေဒၚလာ) ၃-၄ ရာ ေတာင္းခ်င္တာ။ အဲဒါေျပာရတာေပါ့၊ ဟာ … မင္းတို႔ကလည္း ကိုယ့္ဟာမွ မေကာင္းတာ ၃၀၀ ေတာင္းရင္ ၃၀၀ နဲ႔တန္ေအာင္လုပ္လို႔။ အဲဒါနဲ႔ တခါ ဦးတင့္ဆန္း (ယခင္ ဟိုတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလာေရးဝန္ႀကီးဌာန ဝန္ႀကီး) က တခါ သြားရွင္းရျပန္ေရာ။ ဒီလိုနဲ႔ အၿမီးနင္း ေခါင္းနင္းနဲ႔ က်ေနာ္တို႔လည္း Move လုပ္ေနရတာ။ ဒါေတာင္မွ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ Policy ေတြက ေအာက္ေျခ ဝန္ထမ္းေတြဆီ မေရာက္ေသးတာ အမ်ားႀကီး။ ၅ နာရီေလာက္ ေလယာဥ္ကြင္းမွာ ပံုေနလို႔ တိုင္စာေတြ တက္လာတာလည္း ရွိေသးတယ္။ အဲတာေတြ က်ေနာ္တို႔က ျဖည္ေနရတယ္ေလ။
ေမး ။    ။ တ႐ုတ္ျပည္ကေန ပို႔တဲ့ ခ်ယ္ရီဝက္စ္ဂြန္ ကားေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကားမွာ Asbestos ဖုိင္ဘာဓာတ္ပစၥည္းေတြ အသံုးျပဳထားတာေတြ႔ရတယ္ဆိုၿပီး စစ္ေဆးေတြ႔ရွိခဲ့တဲ့ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံက အစီးေရ ၂ ေသာင္းေက်ာ္ ျပန္ပို႔လိုက္တဲ့ သတင္းထြက္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ ရန္ကုန္မွာလည္း ႐ုိက္ခတ္မႈေတြရွိလာတယ္။ ဒီကိစၥ ဘယ္လိုလုပ္ဖို႔ရွိလဲ။
ေျဖ ။    ။ မဟုတ္ပါဘူး၊ သူက အျခား Model ပါ။ က်ေနာ္တို႔ Model က အညံ့ဆံုး Model ပါ။ က်ေနာ္တို႔က သူ႔ (ကုမၸဏီ) ကို ေမးတယ္၊ သူက ဒီ Model မဟုတ္ဘူးတဲ့။ ဒါပဲက်ေနာ္တို႔က ေျဖႏိုင္မွာေပါ့။
ေမး ။    ။ အဲဒါကို ဒီ Model မဟုတ္ဘူးဆိုတာကို ေသခ်ာေအာင္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးဖို႔ အစီအစဥ္မရွိဘူးလား။
ေျဖ ။    ။ က်ေနာ္တို႔က တ႐ုတ္ဆီက ဝယ္ၿပီးဆင္တာကိုး။ သူတို႔တာဝန္ခံေလ၊ သူတို႔လာရွင္းေပါ့။ ျမန္မာအေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီကားက ေစ်းအသက္သာဆံုးျဖစ္ေနေတာ့ ကားေဟာင္းေရာင္းလိုက္တဲ့ လူေတြကလည္း ဒါေလးေတြဝယ္ၿပီး သံုးေနတာေပါ့ဗ်ာ။ က်ေနာ္လည္း သိပ္အေရးႀကီး ခြင္က်ယ္မလုပ္ခ်င္တာက ဆင္းရဲတဲ့လူေတြက ဒါေလးနဲ႔ တကၠစီေလး ေမာင္းၿပီးေတာ့ စားေနရတာ ဆိုေတာ့ေလ။