အက်ိုဳးေပးစဥ္(ပါကဒါန)အရ ကံေလးမ်ိဳး

ကံတရားသည္ အက်ိဳးေပးစဥ္အရ ေလးမ်ိဳးရွိသည္။ ၎တုိ႔မွာ ဂရုကကံ၊ အာသႏၷကံ၊ အာစိဏၰကံ၊ ကဋတၱာကံ တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။

ဂရုက ကံ
ဂရုကကံ ဟူသည္မွာ ကုသိုလ္ အကုသုိလ္ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးႏွင့္ဆုိင္၍ စုတိ၏အျခားမဲ့ ေသလြန္ျပီးသည့္ ေနာက္၌ မလြဲမေသြ အက်ိဳးေပးႏုိင္ေလာက္ေအာင္ အင္အားၾကီးေသာ ကံျဖစ္သည္။ ကုသုိလ္အရာတြင္ အင္အားၾကီးမားၾကကုန္ေသာ စ်ာန္တရားမ်ား(မဟဂၢဳတ္ကံ) ႏွင့္ အကုသုိလ္ အရာတြင္ အျပစ္ၾကီးမားၾကကုန္ေသာ အာနႏၱ ရိယကံ (ဘ၀မျခား အက်ိဳးေပးေသာ ကံ)၊ နိယတမိစၦာဒိ႒ိကံ (ကိန္းေသေပါက္) ငရဲေရာက္ေစႏုိင္ေသာကံမ်ား ျဖစ္ကုန္၏။

ကုသုိလ္အရာ၌ မဟဂၢဳတ္ကံေခၚဆုိရေသာ စ်ာန္တရားသည္ ပထမစ်ာန္၊ ဒုတိယစ်ာန္၊ တတိယစ်ာန္၊ စတုတၳစ်ာန္၊ ပဥၥမစ်ာန္ ဟူ၍ ရူပကုသိုလ္စ်ာန္ငါးပါး၊ အာကာသာနဥၥာယတနစ်ာန္၊ ၀ိညာဏဥၥာယတနစ်ာန္၊ အာကိဥၥညာယတနစ်ာန္၊ ေန၀သညာနာသညာယတနစ်ာန္ ဟူ၍ အရူပကုသုိလ္ စ်ာန္ေလးပါးအားျဖင့္ စုစုေပါင္း ၉-ပါး ရွိသည္။ ထိုစ်ာန္တရားကိုရေသာ သူသည္ စ်ာန္လက္ရွိျဖင့္ ဤဘ၀မွ စုေတကြယ္လြန္ေသာအခါ ဧကန္ပင္ ျဗဟၼာ့ျပည္၌ ျဖစ္ရမည္။ ကုသိုလ္အရာ၌ စြမ္းအင္ၾကီးမားေသာ ကံတရားပင္ျဖစ္၍ ကုသုိလ္ဂရုကကံဟု ေခၚသည္။

အကုသိုလ္အရာ၌ အာနႏၱရိယကံငါးပါးႏွင့္ နိယတမိစၦာဒိ႒ိကံတုိ႔သည္ ဂရုကကံမ်ား ျဖစ္ၾကကုန္၏။ အာနႏၱရိယ ကံဆုိသည္မွာ ေသသည္မွ အျခားမဲ့ ဒုတိယဘ၀၌ ငရဲတြင္ အက်ိဳးေပးေလ့ရွိေသာ ကံျဖစ္သည္။

ထုိအာနႏၱရိယကံသည္ မာတုဃာတက (အမိကို သတ္မူ) ပိတုဃာတက(အဘကိုသတ္မူ) အရဟႏၱ ဃာတက(ရဟႏၱာကို သတ္မူ) ေလာဟိတုပၸါဒက(ဘုရားရွင္၌ ေသြးစိမ္းတည္ေအာင္ျပဳမူ) သံဃေဘဒက (သံဃာခ်င္း ကြဲျပားေအာင္ သင္းခြဲမူ) ဟူ၍ ငါးမ်ိဳးရွိသည္။ ငါးမ်ိဳးရွိသျဖင့္ ပဥၥာနႏၱရိယကံ ဟုလည္းေခၚသည္။

အမိအဘမွန္းသိသည္ျဖစ္ေစ၊ မသိသည္ျဖစ္ေစ ေသေစလုိေသာစိတ္ျဖင့္ သတ္လွ်င္ ကံၾကီးထုိက္သည္။ မိဘက တိရစၦာန္ျဖစ္လွ်င္(သို႔မဟုတ္) မိမိက တိရစၦာန္ျဖစ္လွ်င္ အာနႏၱရိယကံမထုိက္ေသာ္လည္း ထုိကံေလာက္နီးနီး အျပစ္ၾကီးလွသည္။ ရဟႏၱာသတ္မူ၊ ဘုရားရွင္အား ေသြးစိမ္းတည္ေအာင္ ျပဳမူတုိ႔သည္လည္း ကံၾကီးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

သံဃာအခ်င္းခ်င္း ကြဲျပားေအာင္(ႏွစ္စုခြဲ၍ တျပိဳင္နက္ ကံျပဳေအာင္) အားထုတ္စီမံ၍ အထေျမာက္လွ်င္ အားထုတ္သူသည္ သံဃေဘဒက ကံထုိက္သည္။ ထိုကံသည္ ရဟန္းသံဃာႏွင့္သာ သက္ဆုိင္သည္။ သံဃာ အခ်င္းခ်င္းကြဲျပားေအာင္ အားထုတ္မူကို သံဃေဘဒကကံဟု ဆုိသည့္အတုိင္း ရပ္ရြာနယ္ပယ္တုိ႔၌ သံဃာေတာ္အခ်င္းခ်င္းကြဲျပားေအာင္ ၾကံေဆာင္ အားထုတ္ေသာ လူသာမေဏတုိ႔သည္လည္း အကုသုိလ္ၾကီးမား လွသျဖင့္ သတိျပဳသင့္ၾက၏။

ဤပဥၥာနႏၱရိယကံ (၅)ပါးတြင္ တပါးပါးကို က်ဴးလြန္မိလွ်င္ ေသသည္၏ အျခားမဲ့၌ အ၀ီစိငရဲသို႔ က်ေရာက္မည္။ ဤကံငါးပါးတြင္ သံဃေဘဒကကံသည္ အျပစ္ၾကီးဆံုးျဖစ္သည္။ အ၀ီစိငရဲ၌ အားယကပ္ပတ္လံုး အ၀ီစိငရဲဘံုသက္ႏွင့္ အညီအမွ် ခံရေသာ (ကပၸ႒ိက) ကံၾကီးျဖစ္သည္။ ေလာဟိတုပၸါဒကကံတြင္ ဘုရားေစတီမ်ားကို ဖ်က္ဆီးျခင္း ေဗာဓိေညာင္ပင္ဖ်က္ဆီးျခင္း စသည္တို႔သည္လည္း ဘုရားရွင္အား ေသြးစိမ္းတည္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေသာကံၾကီးႏွင့္ အလားတူအျပစ္ ၾကီးလွသည္။

သံဃေဘဒက ေလာဟိတုပၸါဒက အရဟႏၱဃာတက မာတုဃာတက ပိတုဃာတကကံတုိ႕သည္ အစဥ္အတုိင္း အျပစ္ၾကီးေလးၾက၏။ မာတုဃာတကကံ ပိတုဃာတကကံ ႏွစ္ပါးလံုးကို ျပဳမိရာ မိဘႏွစ္ဦးသီလရွိျခင္း၊ မရွိျခင္းတူလွ်င္ မာတုဃာတကကံက အက်ိဳးေပး၏။ အဘက အမိထက္ သီလအက်င့္ သာေနပါမူ ပိတုဃာတကကံက အက်ိဳးေပး၏။ နိယတမိစၦာဒိ႒ိေခၚ မိစၦာအယူမွားကို ထာ၀ရစြဲျမဲေနသူသည္လည္း ေသသည္ေနာက္ ငရဲေရာက္ရမည္ ဧကန္ျဖစ္သည္။

အာသႏၷ ကံ
ေသခါနီးကာလ၌ ေအာက္ေမ့အပ္ ျပဳအပ္ေသာ ကံသည္ အာသႏၷကံ မည္၏။ အခ်ိဳ႕ေသာ ကုသုိလ္ အကုသုိလ္ကံ တုိ႔ကို မေသမီ အခ်ိန္ အေတာ္ေ၀းေ၀းကာလက ျပဳခဲ့ျပီးေနာက္ သတိမရဘဲ ေနခဲ့ျပီး ေသခါနီးမွ ထိုကံမ်ားကို ျပန္လည္ သတိရလာတတ္၏။ ထုိကံသည္ ခပ္ေစာေစာက ျပဳေသာကံ ျဖစ္ေစကာမူ ေသခါနီး၌ သတိရ ေအာက္ေမ့ျဖစ္ေပၚလာေသာ ကံျဖစ္၍ အာသႏၷကံမည္၏။ ေသခါနီး ကာလ၌ ျပဳၾကေသာ တရားနာျခင္း၊ အလွဴဒါနျပဳျခင္း၊ သီလေဆာက္တည္ျခင္း၊ ဘာ၀နာကမၼ႒ာန္း စီးျဖန္းျခင္းစေသာ ကုသုိလ္ကံ၊ ရုိက္ပုတ္သတ္ျဖတ္ျခင္းစေသာ အကုသုိလ္ကံမ်ားသည္လည္း အာသႏၷကံမ်ား ျဖစ္ၾက၏။ ေသခါနီးတြင္ ျပဳလုပ္ေသာ ကုသုိလ္ အကုသိုလ္ ကံမ်ားအားလံုးသည္ အာသႏၷကံမ်ား ျဖစ္ၾက၏။

အာစိဏၰ ကံ
အျမဲမျပတ္ေလ့က်က္ထံုပြားထားေသာ ကံသည္ အာစိဏၰကံမည္၏။ အကုသိုလ္အရာ၌ သူ႔အသက္သတ္၍ သူ႔ဥစၥာခိုး၍ အစဥ္အျမဲအသက္ေမြးမူ၊ ကုသုိလ္အရာ၌ အျမဲထာ၀ရ ဒါနမူ၊ သီလေစာင့္မူ၊ ကမၼ႒ာန္းစီးျဖန္းမူ၊ စာေပအေရးအသား ေဟာေျပာမူ စသည္ျဖင့္ အျမဲမျပတ္ ေလ့က်င့္ပြားမ်ား ေစအပ္ေသာ ကံမ်ားသည္ အာစိဏၰကံမည္၏။ အကုသိုလ္မူ တစ္ခုခုျပဳျပီးေနာက္ အျမဲသတိရေနမူ၊ ေနာင္တတဖန္ ပူပန္မူ၊ စိတ္ႏွလံုးမသာယာမူတို႔ ထပ္ခါထပ္ခါ တုိးပြားေနလွ်င္လည္းအာစိဏၰကံ မည္၏။ အကုသုိလ္မူ တစ္ခုခုျပဳျပီးေနာက္ အျမဲသတိရေနမူ၊ ေနာင္တတဖန္ ပူပန္မူ၊ စိတ္ႏွလံုးမသာယာမူတုိ႔ ထပ္ခါထပ္ခါ တုိးပြားေနလွ်င္လည္း အာစိဏၰကံ ျဖစ္၏။ ထုိ႔အတူ ကုသုိလ္တစ္ခုခုကို ျပဳလုပ္ျပီးေနာက္ အျမဲသတိရ ၀မ္းသာေနမူသည္လည္း အာစိဏၰကံမည္၏။

အာစိဏၰကံသည္ ပင္ကိုသေဘာအားျဖင့္ အာသႏၷကံထက္ အားရွိေသာ္လည္း ေသသည့္ေနာက္ဘ၀၌ ပဋိသေႏၶက်ိဳးေပးရာ၀ယ္ မရဏာသႏၷေဇာ၀ီထိႏွင့္ နီးကပ္ေနေသာေၾကာင့္ အာသႏၷကံသာလွ်င္ သာလြန္၍ အေရးပါ အရာေရာက္၏။ ႏြားေက်ာင္းသားတစ္ဦးသည္ ျခံတြင္းသို႕ ႏြားမ်ားကို ညေနတြင္ သြင္းသည္။ အင္အားခ်ိနဲ႕သည့္ ႏြားအုိၾကီးတစ္ေကာင္မွာ ေနာက္က်၍ ျခံတံခါး၀နား၌ အိပ္ရ၏။ နံနက္ေစာေစာ ႏြားျခံကို ဖြင့္သည္အခါ ႏြားပ်ိဳမ်ားမွာ အားခြန္ဗလေကာင္းၾကေသာ္လည္း ျခံအတြင္းဘက္ေရာက္ေန၍ ေရွးဦးစြာ မထြက္ႏုိင္ဘဲ ျခံတံခါး၀ႏွင့္ နီးေသာ ႏြားအုိၾကီးကသာ ေရွးဦးစြာထြက္ရ၏။ ထုိအတူ အာစိဏၰကံမွာ အားေကာင္းေသာ္လည္း အာသႏၷကံက ေသခါနီး ကာလမွာျဖစ္ေသာ စုေတစိတ္ႏွင့္ နီးကပ္ေနသည့္အတြက္ ေရွးဦးစြာ အက်ိဳးေပးျခင္းျဖစ္သည္။ မရဏာသႏၷေဇာ၌ ကံ ကမၼနိမိတ္ ဂတ္နိမိတ္ သံုးမ်ိဳးတြင္ တစ္ခုခုသည္ ပဋိသေႏၷက်ိဳးေပးမည့္ကံ၏ အစြမ္းသတၱိေၾကာင့္ ထင္လာျမဲျဖစ္သည္။ ထုိထင္လာေသာကံသည္ ပဋိသေႏၷက်ိဳးေပးရေတာ့သည္။ ဤကဲ့သို႔ မရဏာသႏၷေဇာ၌ အာရုံနိမိတ္ တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးထင္ေစဖို႔ ကိစၥကိုလည္း ထုိေဇာႏွင့္ နီးကပ္ေသာ အာသႏၷကံကသာ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္သည္။

ေရွးေရွးဘ၀တို႔၌ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ကံကို လည္းေကာင္း၊ ယခုဘ၀၌ ျပဳလုပ္ေသာ ကံမ်ားတြင္လည္း ဂရုကကံ အာသႏၷကံ အာစိဏၰကံ အေျခအေနသို႔ မေရာက္တတ္ဘဲ ထုိကံသံုးမ်ိဳးမွ လြတ္ေသာ ကံမ်ားကိုလည္းေကာင္း ကဋတၱာကံဟု ေခၚသည္။ ထုိကံမွာ ယခုဘ၀ျပဳလုပ္မူ ကံမ်ားႏွင့္ အတိတ္ဘ၀မ်ားက ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ကံမ်ားျဖစ္၍ မည္သူမွ် ကဋတၱာကံႏွင့္ မကင္းၾကေပ။ ဂရုကကံစသည္မရွိလွ်င္ ကဋတၱာကံကပင္ ပဋိသေႏၶက်ိဳးကို ေပးႏုိင္သည္။

ကဋတၱာ ကံ
ေရွးေရွးဘ၀တုိ႔၌ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ကံကို လည္းေကာင္း၊ ယခုဘ၀၌ ျပဳလုပ္ေသာကံမ်ားတြင္လည္း ဂရုကကံ အာသႏၷကံ အာစိဏၰကံ အေျခအေနသို႔ မေရာက္တတ္ဘဲ ထုိကံသံုးမ်ိဳးမွ လြတ္ေသာ ကံမ်ားကိုလည္းေကာင္း ကဋတၱာကံဟု ေခၚသည္။ ထုိကံမွာ ယခုဘ၀ျပဳလုပ္မူ ကံမ်ားႏွင့္ အတိတ္ဘ၀မ်ားက ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ကံမ်ားျဖစ္၍ မည္သူမွ် ကဋတၱာကံႏွင့္ မကင္းၾကေပ။ ဂရုကကံစသည္ မရွီလွ်င္ ကဋတၱာကံကပင္ ပဋိသေႏၶက်ိဳးကို ေပးနုိင္သည္။