အိမ္ျပန္ခ်ိန္ ဘယ္ေတာ့လဲ

ေျမာက္ဦး၊ႏို၀င္ဘာလ ၉။ ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္း ေအာက္တိုဘာလ ၂၁ ရက္တြင္ ျပန္လည္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ပဋိပကၡစတင္ရာေျမာက္ဦးအရပ္၌ ေဒသတြင္း ဆူပူေသာင္းက်န္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရေသာ ဒုကၡသည္မ်ားသည္ ေျမာက္ဦး၊ မင္းျပားအရပ္ရွိဒုကၡသည္ကယ္ဆယ္ေရးဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားတြင္သာသီတင္းကၽြတ္ခဲ့ရသည္။

“ဇြန္လကေနစၿပီးတစ္ရက္မွေကာင္းေကာင္းအိပ္မရတဲ့အျပင္ ည ၄ နာရီဆိုတာနဲ႕ အိမ္ကေျမးေတြကိုအျပင္မထြက္ ခိုင္းေတာ့ဘူး” ဟုအသက္(၆၂) အရြယ္ရွိအိုမင္းမစြမ္းျဖစ္ေနေသာရခိုင္အဘိုးအိုဦးမင္းေအာင္ က မိမိတို႕၏အျဖစ္အပ်က္ကုိ ျပန္ေျပာင္းေျပာျပျခင္းျဖစ္သည္။ သူေနထိုင္ေသာယဥ္ေသေက်းရြာအုပ္စု၊ ဘူးေခ်ာင္းေက်းရြာမွ အိမ္ေျခ ၅၀ ခန္႕ရွိေသာရခိုင္လူမ်ိဳးတို႕သည္အိုးအိမ္ကိုစြန္႕ခြါကာေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ရွိေရႊၾကာပင္ ဘုရားသို႕ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ခဲ့ရသည္။

ဇြန္လအတြင္းရခိုင္ျပည္နယ္၊ေက်ာ္နီေမာ္ကစတင္ခဲ့ေသာအျဖစ္အပ်က္ေၾကာင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးတို႕ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးရခိုင္ျပည္နယ္ေနရာအႏွံ႕တြင္မီးဟုန္းဟုန္းေတာက္ကာေဒသစီးပြားေရး၊ လူမႈေရးမ်ားက်ဆင္းခဲ့ရၿပီးခဲ့ရသည္။ အဆုိပါကာလအတြင္းတြင္လည္းေသဆံုးသူ(၅၀)ဦး၊ဒဏ္ရာရရွိသူ(၅၄)ဦးႏွင့္လူေနအိမ္(၂၂၃၀)ႏွင့္ ဘာသာေရးအေဆာက္အအံု ၁၄ ခုဆံုးရံႈးကာလူဦးေရ ၆၁၄၆၂ ဦးတို႕ ဒုကၡသည္ျဖစ္ခဲ့ရေၾကာင္း ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတရံုးကထုတ္ျပန္ထားသည္။

ထို႕အျပင္ နီးစပ္ရာေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္သည့္ အရပ္မ်ားသို႕ စာရင္းမ၀င္သည့္ ဒုကၡသည္ ေသာင္းဂဏန္းခန္႕သည္လည္းစီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ မႈမ်ားရပ္ဆိုင္း၍ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ခဲ့သည္။ ယခုေအာက္တိုဘာလတြင္း ျဖစ္ပြားေသာပဋိပကၡေၾကာင့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ရွိဒုကၡသည္စခန္းေပါင္း ၄ ခုတြင္ ဒုကၡသည္ ေပါင္း ၂၀၀၀ ၀န္းက်င္ခန္႕ရွိၿပီးမင္းျပားၿမိဳ႕နယ္တြင္းဒုကၡသည္ေပါင္းေသာင္းဂဏန္းခန္႕ အစိုးရ၏ေထာက္ပံ့မႈကိုရယူေနရေၾကာင္းသိရသည္။

သမၼတရံုး၏ ေအာက္တုိဘာတြင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာသတင္းအရဒုကၡသည္ ၃၂၂၃၁ ဦးအိုးမဲ့အိမ္မဲ့ျဖစ္ပြားခဲ့ ေၾကာင္းသိရသည္။ ၿမိဳ႕ဦးေခါင္းဆရာေတာ္ အရွင္၀ဏၰသာရက “ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္းနီးစပ္ရာရြာေတြမွာခိုလံႈေနၾကတယ္။ဒါေပမယ့္ လံုၿခံဳေရးအရစိတ္မခ်ရတဲ့အခါ ဆရာေတာ္တို႕ဆီကိုလာၾကတာေပါ့” ဟုဒုကၡသည္မ်ားအားလက္ခံခဲ့ရပံုကိုမိန္႕ၾကားသည္။

“က်ေနာ္တို႕မွာအလုပ္အကိုင္ေတြလဲပ်တ္တယ္။စား၀တ္ေနေရးလဲမေျပလယ္ဘူး၊ ဆူပူေသာင္းက်န္းမႈေတြေၾကာင့္ ရြာေတြထဲကအျပင္ထြက္ခြင့္လဲမရဘူး၊လုပ္ကုိင္စားေသာက္ဖို႕လည္းမလြယ္ကူဘူး”ဟုသဲေခ်ာင္းဒုကၡသည္ စခန္းရွိသို႕ေရာက္ ရွိေနေသာဘဂၤါလီဒုကၡသည္တစ္ဦးကဆိုသည္။ ျပန္လည္တည္ၿငိမ္စျပဳေနၿပီျဖစ္ေသာ္လည္းရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ ရင္ထဲတြင္ရွိေသာအေၾကာက္တရား၊နာၾကည္းခ်က္ႏွင့္ အမုန္းတရားတို႕သည္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းသည့္အခါတြင္ပင္ အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ရန္မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္းေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ေဒသခံ ၀ံလက္ေဖာင္ေဒးရွင္းမွ ကုိေအာင္စိုးျမင့္က ေျပာသည္။

“ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးကတိုင္းရင္းသာလဲမဟုတ္ဘူး၊ခိုး၀င္လာတဲ့လူမ်ိဳးစုေတြ အဲဒီလူေတြကဒီမွာေနေသးတယ္ဒီကလူေတြ ကိုဒုကၡေပးၾကတယ္။မိန္းခေလးေတြ ေရခ်ိဳးေနရင္ၾကည့္ၾကတာတို႕၊ မဖြယ္မရာလုပ္ျပတာတို႕လုပ္ၾကတယ္။ဒါဟာက်ေနာ္တို႕ ဗုဒၶဘာသာဓေလ့ေကာယဥ္ေက်းမႈေကာနဲကဘယ္လိုမွမအပ္စပ္ဘူး” ဟု ၄င္းကဆိုသည္။ “ဧည့္သည္ဟာဧည့္သည္လိုေနရမယ္။ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာရွိတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ သူတို႕ႏိုင္ငံကလူေတြကိုမေစာ္ ကားဘူး၊ဧည့္သည္ဆိုတဲ့အတိုင္းေနၾကထိုင္ၾကတယ္။ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရကဘဲေဒသခံေတြအတြက္ လုပ္ေပးမွရမယ္။ဗုဒၶဘာသာေတြဆိုတာေသြးထြက္သံယိုျဖစ္တာကိုမႀကိဳက္ဘူး” ဟု အရွင္၀ဏၰသာရ ကမိန္႕သည္။

ေအာက္တိုဘာအတြင္း ျပန္လည္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာပဋိပကၡေၾကာင့္ ေဒသအတြင္း စီပြားေရးလူမႈေရးမ်ားက်ဆင္းလ်က္ရွိေနေသာ္လည္းဆူပူေသာင္းက်န္းသူမ်ားအားေၾကာက္ရြံေန ရေသာေၾကာင့္ ျပန္လည္ ပြင့္လင္းစြာအလုပ္အကိုင္ရန္အတြက္မွာမူမလြယ္ကူႏိုင္ေသးေၾကာင္းရခိုင္အဘိုးအိုဦးမင္းေအာင္ က“ဘယ္အခ်ိန္အိမ္ျပန္ရမလဲခန္႕မွန္းရခက္ေနတယ္”ဟုညႊန္းဆိုသြားခဲ့သည္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ရွိဘုန္းေတာင္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားတြင္ ဒုကၡသည္မ်ားသည္ ယခုလက္ရွိစား၀တ္ေနေရး ေျပလည္ေစရန္ အဘက္ဘက္မွ ကူညီ႐ုိင္းပင္းေသာ ျပည္တြင္းလူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားရွိေသာ္လည္းေရရွည္မၿငိမ္သက္မႈမရွိပါကဒုကၡသည္ မ်ားအျပင္ ကူညီေထာက္ပံ့ေနေသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားပါ အခက္အခဲမ်ားျဖစ္လာႏိုင္ေၾကာင္းဦးေအာင္စိုးျမင့္က ဆိုသည္။

“က်မတို႕ကအရာရာကိုေၾကာက္ေနရတယ္။ကိုယ့္အိမ္ကိုျပန္ခ်င္ေပမယ့္ ဆူပူေသာင္းက်န္းမႈေတြျဖစ္လာတဲ့အခါ က်မတို႕ရဲ႕လုံၿခံဳေရးကို ဘယ္သူကတာ၀န္ယူေပးမွာလဲ”ဟုေျမာက္ဦးၿမိဳ႕လက္ေကာက္ေစ်းေက်ာင္းတိုက္တြင္ ခိုလႈံေနေသာအသက္ ၃၅ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္တစ္ဦး၏မိခင္ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကေျပာသည္။ အစိုးရထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းတြင္ပါ၀င္ေသာ ဒုကၡသည္ဦးေရသည္ ေနအိမ္ဆံုးရံႈးသြား၍ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းမ်ားသို႕ တရား၀င္ ေရာက္ရွိသြားေသာဒုကၡသည္ မ်ားျဖစ္ေသာ္လည္းဇြန္လမွစ၍ မိမိရပ္ရြာအိုးအိမ္အားအေကာင္းပကတိမွစြန္႕ခြာခဲ့ရေသာဒုကၡသည္ဦးေရမွာထုတ္ျပန္ေၾကညာေသာ စာရင္းထက္ မနည္းေၾကာင္းစစ္ေတြ ၿမိဳ႕ ၀ံလက္ေဖာင္ေဒးရွင္းမွ ဦးသိန္းထြန္းေအးကေျပာသည္။

 “အမ်ားစုကပဋိပကၡကိုေၾကာက္ေတာ့ နီးစပ္ရာၿမိဳ႕ေတြကဘုန္းႀကီးေက်ာင္းျဖစ္ျဖစ္၊ဘဂၤါလီဆိုလည္းနီးစပ္ရာစိတ္ခ် ရတဲ့ ရပ္ကြက္တစ္ခု၊ေက်းရြာတစ္ခုကိုေျပာင္းေရႊ႕ခိုလံႈၾကရတယ္” ဟုဦးသိန္းထြန္းေအးကဆိုသည္။ ယခုေအာက္တိုဘာလတြင္လည္းအဆိုပါ ဆူပူေသာင္းက်န္းမႈမ်ားအားေၾကာက္လန္႕၍ စစ္ေတြၿမိဳ႕၊ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ႏွင့္ မင္းျပားၿမိဳ႕မ်ားသို႕ ခိုလႈံေနရေၾကာင္းသိရသည္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ရွိအလိုေတာ္ျပည့္ေက်ာင္းတိုက္တြင္ ခိုလံႈေနေသာရခိုင္အဘိုးအုိတစ္ဦးက “ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္ရြာဘဲျပန္ ခ်င္တာေပါ့ ဒါေပမယ့္ ဘယ္သူကျပန္ရဲမွာလဲ၊လံုၿခံဳေရးစိတ္ခ်ရၿပီလို႕ အစိုးရကဘယ္ေလာက္ေျပာေျပာ၊ပဋိပကၡျဖစ္ခဲ့တဲ့အတြက္ တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ဘယ္လိုမွအျမင္မၾကည္ႏိုင္ဘူး၊က်ဳပ္တို႕ ေျမာက္ဦးအစပ္မွာဆိုရင္ ရခိုင္ရြာေတြကတစ္ရြာျခားေတြ မွာဘဲရိွၾကတာ”ဟုဆိုသည္။

 “က်ေနာ္တို႕မွာစားရေသာက္ရတာလည္းအဆင္မေျပဘူး၊ဆန္လည္းမလံုေလာက္ဘူး၊ေဒသကိုပို႕ေနတဲ့ UN တို႕ဆီကေထာက္ပံ့မႈ အခ်ိဳ႕ဘဲရတယ္။ေရရွည္မွာဘာလုပ္ရမွန္းကိုမသိဘူး” ဟုသေကၠျပင္ေက်းရြာရွိအထက္တန္းေက်ာင္းတစ္ခုတြင္ခိုလံႈေနေသာဘဂၤါလီဒုကၡသည္တစ္ဦးကဆိုသည္။ အဆိုပါကိစၥမ်ားႏွင့္ ဆက္လ်ဥ္း၍ ရခိုင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တြင္းပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ ဒုကၡသည္ဆိုင္ရာမ်ားအား ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတမွ တိုက္ရိုက္ကိုင္တြယ္လ်က္ရွိေသာေၾကာင့္ တင္သြင္းခြင့္မရေသာ္လည္း ျပည္သူမ်ားအတြက္ လံုၿခံဳေရးႏွင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကိုထိေရာက္စြာကိုင္တြယ္ႏိုင္မွသာေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ စစ္ေတြ အမွတ္(၂) မဲဆႏၵနယ္မွ ဦးေအာင္ျမေက်ာ္ကေျပာသည္။

ေဒသတြင္းရွိေသာပါတီမ်ားမွလည္းေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ၿပီးတရားဥပေဒစိုးမိုးမႈရွိေစရန္အတြက္ လံုၿခံဳေရးအားတင္းက်ပ္ သင့္သည့္အျပင္ ဥပေဒျဖင့္ေျဖရွင္းမႈမ်ားတြင္ ထိေရာက္စြာကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္အလိုရွိၾကသည္။ “လံုၿခံဳေရးကိုဒီထပ္ပိုတင္းက်ပ္ၿပီးထိထိေရာက္ေရာက္လုပ္ရမယ္” ဟုရခိုင္ျပည္နယ္ရွိျပည္ေထာင္စုႀကံခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံၿဖိဳးေရးပါတီတိုင္းအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးေဒါက္တာစန္းေရႊကေျပာသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္အႏွံ႔တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ အစြမ္းကုန္ႀကိဳးစားေနသည့္အျပင္ ေဒသအတြင္းတည္ ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈထိန္းသိမ္းႏိုင္ရန္အတြက္ နယ္စပ္ေဒသမ်ားတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနၾကေသာ တပ္ရင္းမ်ားအား ျပည္နယ္အတြင္း ျပန္လည္ေနရာခ်ထားခဲ့ေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပန္ၾကားေရးႏွင့္ ျပည္သူ႕ဆက္ဆံေရးဌာနမွ လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦး၀င္းၿမိဳင္ထံမွသိရသည္။

“အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ အားလံုးတည္ၿငိမ္မႈရွိေနပါၿပီ၊တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းသြားရင္ေတာ့ ေက်းရြာၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြကတင္ျပလာတဲ့စာရင္းနဲ႕ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းေတြလုပ္ဖို႕စီစဥ္ေနပါၿပီ” ဟု ဦး၀င္းၿမိဳင္ကေျပာ သည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းဒုကၡသည္မ်ားသည္ ရည္ရွည္ စီးပြားေရးဖြံၿဖိဳးမႈအားနည္းသည့္အျပင္ မၿငိမ္မသက္ႏိုင္ေသာဆူပူေသာင္းက်န္းမႈမ်ားေၾကာင့္ အိမ္ျပန္ခ်ိန္မွာ အလွမ္းေ၀းေနၾကၿပီျဖစ္သည္။ကေလးသူငယ္မ်ား၏ ဘ၀တက္လမ္းသည္လည္း ျပည္တြင္းစစ္မီးလွ်ံမ်ားကဲ့သို႕ ေက်ာင္းပညာေရးမ်ားထိခိုက္လ်က္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ ေက်ာင္းေတာ္ရာသို႕ အိမ္မက္မ်ားသာမက္ေနခဲ့ရသည္။ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းဒုကၡသည္တို႕၏ အိမ္ျပန္ခ်ိန္မွာဘယ္အခ်ိန္မွေရာက္ရွိလာမည္နည္း။

စူးရွ-The Myanma Age